2000 Sonrası Sigortalılar Dikkat! Kademeli Emeklilik İçin Meclis'e Teklif Geldi

8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için kademeli emeklilik ve memur ile esnafta 9 bin günün 7.200'e indirilmesini öngören kanun teklifi Meclis'e sunuldu. Hükümet cephesinden ise farklı bir mesaj var.

2000 Sonrası Sigortalılar Dikkat! Kademeli Emeklilik İçin Meclis'e Teklif Geldi

EYT düzenlemesinin dışında kalan ve 2000 sonrasında çalışma hayatına başlayan milyonlarca sigortalının gözü yine kademeli emeklilikte. Konu, Meclis'e sunulan yeni bir kanun teklifiyle bir kez daha gündeme geldi. Ancak hükümet cephesinden gelen açıklamalar, kısa vadede böyle bir düzenlemenin beklenmemesi gerektiğine işaret ediyor. Peki kademeli emeklilikte son durum ne?

2000 Sonrası Sigortalılar Dikkat! Kademeli Emeklilik İçin Meclis'e Teklif Geldi

Meclis'e sunulan teklif neler öngörüyor?

CHP Karabük Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi Cevdet Akay, sosyal güvenlik mevzuatında kapsamlı değişiklikler öngören bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapılmasını hedefleyen teklif, emeklilik şartlarındaki eşitsizliklerin giderilmesini amaçlıyor.

Teklifin öne çıkan iki maddesi bulunuyor. Birincisi, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik hakkından yararlanabilmesi. İkincisi ise esnaf ve memurlar için prim ödeme gün sayısının 9 bin günden 7 bin 200 güne düşürülmesi.

Akay, 1999 sonrasında işe başlayanlar arasında ciddi prim günü farkları oluştuğunu, bunun sosyal güvenlik sisteminde ölçülülük ve adalet ilkeleriyle örtüşmediğini savundu. 1 Mayıs 2008'den sonra göreve başlayan memur ve esnaflar için prim gün sayısının 9 bine çıkarılmasının da yeni bir eşitsizlik yarattığını dile getirdi.

Hükümet ne diyor?

Muhalefet milletvekilinin teklifine karşın, şu ana kadar resmi makamlar tarafından kademeli emekliliğe yönelik açıklanmış yeni bir adım ya da gündeme alınmış somut bir çalışma bulunmuyor. 2000 sonrası sigortalıları kapsayacak bir yasa taslağı, takvim ya da Meclis süreci kamuoyuyla paylaşılmadı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da daha önce yaptığı açıklamada, "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek" demişti. Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem de sosyal medyada dolaşan kademeli emeklilik iddialarına ilişkin "Böyle bir teknik çalışma yok, böyle bir niyet yok" ifadesini kullanmıştı.

Kademeli emeklilik nedir?

Kademeli emeklilik, sigortalıların işe giriş tarihine göre yaş ve prim gün şartlarının aşamalı olarak belirlenmesini öngören bir model. Konuşulan modellerde tek bir sabit emeklilik yaşı yerine işe başlama yılına göre değişen yaş kriterleri, bazı sigorta grupları için 9 bin gün şartının 7 bin 200 güne çekilmesi ve SSK, Bağ-Kur ve memurlar arasındaki prim günü farklarının azaltılması gibi başlıklar yer alıyor.

Mevcut şartlar ne?

Şu anki sistemde 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan SSK'lılar, kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını doldurmak ve 7 bin gün prim ödemek ya da 25 yıl sigortalılık ve 4 bin 500 gün şartlarını sağlamak koşuluyla emekli olabiliyor. 1 Mayıs 2008 sonrasında işe girenlerde prim şartı 7 bin 200 güne çıkıyor ve emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e yükseliyor. Bağ-Kur'lularda 1999 sonrası girişlerde 9 bin gün prim şartı aranıyor; 2008 sonrası memurlar için de aynı şart geçerli.

Teklifin asıl hedefi, aynı dönemde çalışmaya başlamış ama farklı statülerde olan sigortalılar arasındaki bu prim günü farkı. Örneğin 2005'te işe başlayan bir SSK'lı 7 bin gün ile emekli olabilirken, aynı yıl esnaf olarak çalışmaya başlayan biri için şart 9 bin gün.

Sigortalılar ne yapmalı?

Uzmanlar, kademeli emeklilik beklentisiyle emeklilik planı yapılmamasını, mevcut şartlara göre hesap yapılmasını öneriyor. Muhalefet tarafından sunulan kanun tekliflerinin yasalaşması için Meclis'teki komisyon ve genel kurul süreçlerinden geçmesi gerekiyor. Sigortalıların e-Devlet'teki hizmet dökümlerinden prim günlerini ve sigorta başlangıç tarihlerini kontrol etmesi, borçlanma imkânlarını değerlendirmesi ve resmi açıklamaları takip etmesi en sağlıklı yol olarak görülüyor.