Bir Bankaya ve Tasarruf Şirketine Kayyum! Hesabı Olanlar Ne Yapacak?
Fon soruşturmasında Adil Katılım Bankası, Adil Tasarruf Finansman dahil 4 şirkete TMSF kayyum atandı. Kayyum ne anlama geliyor, birikimler güvende mi?
Finans piyasalarını aylardır meşgul eden "fon soruşturmasında" yeni ve dikkat çekici bir adım atıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, aralarında bir katılım bankası ve bir tasarruf finansman şirketinin de bulunduğu dört şirkete Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verdi. Kararla Adil Katılım Bankası A.Ş., Adil Varlık Yönetim A.Ş., Adil Tasarruf Finansman A.Ş. ve Dünya Varlık Yönetim A.Ş.'nin yönetim yetkileri ile ortaklık payları ve menkul kıymetler üzerindeki idare yetkilerinin tamamı TMSF'ye devredildi. Karar, bu kurumlarda parası ya da tasarruf planı bulunan vatandaşların aklına "birikimim ne olacak?" sorusunu getirdi.
Başsavcılık ne tespit etti?
Başsavcılığın Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu'nun açıklamasına göre inceleme, hayatını kaybeden soruşturma şüphelisi Ali Emre Ballı ve bağlantılı kişilerin kontrolündeki şirketler üzerinde yürütüldü. MASAK raporları, bankacılık ve sermaye piyasası kayıtları, yapılan analizler ve alınan beyanlar değerlendirildi.
İncelemelerde, gerçek bir ticari faaliyete dayanmayan kredi kullanımları ve varlığa dayalı menkul kıymet ihraçları yoluyla elde edilen kaynakların Adil Katılım Bankası'nın kuruluş sermayesine aktarıldığı tespit edildi. Açıklamada, bu sermayenin Tera Portföy Yönetimi'nin kontrolündeki fonlara yatırılarak "fon manipülasyonuna" konu edildiği ve yüksek kâr elde edildiği belirtildi. Banka kaynaklarının grup şirketlerine kredi olarak kullandırılarak tüketildiği, suçtan elde edildiği değerlendirilen değerlerin ise şirketler arası transferler, fon ve borçlanma aracı işlemleriyle aklandığı da tespitler arasında yer aldı.
Kayyum ne anlama geliyor?
Karar, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133'üncü maddesi uyarınca alındı. Bu maddeye göre bir suçun şirket faaliyeti çerçevesinde işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunması halinde, şirketin yönetimi için kayyum atanabiliyor. Kayyum ataması, şirketlerin kapatıldığı ya da faaliyetlerinin durdurulduğu anlamına gelmiyor. Şirketlerin yönetim yetkisi eski yöneticilerden alınarak TMSF'ye geçiyor ve şirketler TMSF'nin atadığı yöneticiler eliyle yönetilmeye devam ediyor. Amaç, şirket varlıklarının korunması ve soruşturma sürecinde olası zararların önüne geçilmesi.
Katılım fonları güvence altında mı?
Katılım bankalarında gerçek kişilere ait katılım fonları, mevduat bankalarındaki tasarruf mevduatı gibi TMSF'nin sigorta güvencesi kapsamında bulunuyor. Güvence, kişi başına yasal olarak belirlenen limite kadar geçerli. Bu nedenle Adil Katılım Bankası'nda hesabı bulunanların, öncelikle hesaplarının hangi türde olduğunu ve sigorta kapsamındaki limitleri bankanın resmi kanallarından ya da TMSF'nin açıklamalarından takip etmesi öneriliyor. Ancak şu aşamada bankanın faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin bir karar bulunmuyor; alınan karar yönetimin TMSF'ye devredilmesinden ibaret.
Tasarruf finansman müşterileri ne yapmalı?
Kayyum atanan şirketlerden biri olan Adil Tasarruf Finansman, faizsiz ev ve araç edindirme sistemi olarak bilinen tasarruf finansman sektöründe faaliyet gösteriyor. Bu sistemde müşteriler belirli bir süre birikim yaptıktan sonra konut veya araç alımı için finansman kullanıyor. Şirketin yönetiminin TMSF'ye geçmesi, sözleşmelerin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmiyor. Uzmanlar, bu şirkette sözleşmesi bulunan müşterilerin panikle hareket etmemesini, ödeme planı ve sözleşme koşullarına ilişkin bilgilendirmeleri şirketin ve TMSF'nin resmi açıklamalarından takip etmesini öneriyor. Sektör, 2021'de çıkarılan düzenlemeyle BDDK denetimine tabi tutuluyor.
Vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
Bu tür gelişmelerin ardından dolandırıcıların da harekete geçtiği biliniyor. Kendini banka ya da TMSF yetkilisi olarak tanıtıp "paranızı güvenceye almak için" hesap bilgisi, şifre veya para transferi isteyen kişilere kesinlikle itibar edilmemesi gerekiyor. Resmi kurumlar telefonla ya da mesajla şifre, kart bilgisi veya doğrulama kodu talep etmiyor. Hesap ve sözleşmelerle ilgili bilgiler yalnızca bankanın, şirketin ve TMSF'nin resmi internet siteleri ile çağrı merkezlerinden teyit edilmeli. Sosyal medyada yayılan doğrulanmamış iddialara göre hareket etmek de gereksiz kayıplara yol açabilir.
Fon soruşturması genişliyor
Eylül ayında başlayan fon soruşturmasında daha önce de çeşitli aracı kurum ve şirketlere TMSF kayyum olarak atanmıştı. Son kararla soruşturma ilk kez bir bankayı ve tasarruf finansman şirketini doğrudan kapsamış oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de soruşturmaya ilişkin incelemelerin bu ay içinde tamamlanacağını açıklamıştı. Piyasalarda, sürecin finansal sisteme yönelik güveni sarsmadan hızla sonuçlandırılması bekleniyor.