Booking ve Airbnb'ye 5 Milyon Liralık Belge Şartı! Komisyona Yüzde 17 Sınır
Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu teklifi Meclis'te görüşülecek. İzin belgesi, temsilci zorunluluğu, komisyon sınırı ve eksik hizmete ağır ceza geliyor.
Tatil ve otel rezervasyonlarını internetten yapan milyonlarca kişiyi ilgilendiren düzenleme Meclis'in gündemine geliyor. "Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu" teklifi, TBMM Genel Kurulu'nun yarın başlayacak çalışma haftasında görüşülecek. Teklife göre Booking ve Airbnb gibi yabancı platformlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi almadan Türkiye'de faaliyet gösteremeyecek. Belge ücreti 5 milyon lira olacak.
Düzenleme, platformların otellerden alabileceği komisyona da üst sınır getiriyor ve müşteriye eksik hizmet verilmesi halinde ağır para cezaları öngörüyor.
5 milyon liralık izin belgesi
Teklife göre yabancı dijital konaklama platformları, Bakanlıktan izin belgesi almadan faaliyete başlayamayacak. Belge ücreti 5 milyon lira olarak belirlendi; bu tutar her yıl Vergi Usul Kanunu'ndaki yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı, ücreti iki katına kadar artırmaya ya da yarısına kadar indirmeye yetkili olacak. Ücret, Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermaye hesabına yatırılacak.
Türkiye'de temsilci zorunluluğu
Platformlar, adli ve idari makamlardan gelecek tebligat, bildirim ve talepleri karşılamak için Türkiye'de en az bir temsilci belirleyecek. Temsilci tüzel kişiyse yetkililerinden en az birinin, gerçek kişiyse kendisinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması şart olacak.
Sadece belgeli tesisler listelenebilecek
Platformlar, yalnızca Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmelerinin ve izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların satışını yapabilecek; elektronik uçak bileti satışı da kapsamda olacak. İzin belgesi dışında başka ürünlerin satışı ve pazarlaması yapılamayacak. Platformlar, ilan verdikleri tesislerin belge numaralarını doğrulayıp sitelerinde göstermek zorunda olacak. Bu hüküm, kaçak ve belgesiz günlük kiralık konutların platformlardan kaldırılması anlamına geliyor.
Komisyona yüzde 17 sınırı
Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi komisyon sınırı. Platformların satış bedeli üzerinden alacağı tutarın yüzde 17'yi geçmesi halinde, haksız alınan bedelin 10 katı idari para cezası verilecek. Aynı yıl içinde ikinci kez tespitte ceza yüzde 50 artırılacak, üçüncü tespitte izin belgesi iptal edilecek. Hizmet verilmediği ya da hizmetin türü ve bedeli sözleşmede belirtilmediği durumlarda da tesis sahibinden ücret alınamayacak.
Müşteriye eksik hizmete 100 bin liraya kadar ceza
Tatilciyi doğrudan ilgilendiren hükme göre, müşteriye verilen hizmetin eksik olması ya da hiç verilmemesi halinde sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Para cezaları ve mahkeme kararlarından doğan yükümlülükleri 30 gün içinde yerine getirmeyen platformun izin belgesi iptal edilecek. Turizm payını süresinde yatırmayan platforma 15 gün ek süre verilecek, bu süre sonunda da ödeme yapılmazsa belge iptal edilecek.
Tatilciyi ve otelciyi nasıl etkileyecek?
Turizm sektörü temsilcileri, yüksek komisyonların oda fiyatlarına yansıdığını ve küçük işletmelerin rekabet gücünü azalttığını uzun süredir dile getiriyordu. Komisyon sınırının, otellerin maliyetini düşürerek fiyatlara olumlu yansıması bekleniyor. Belgesiz konutların platformlardan çıkarılması ise tüketicinin güvenli olmayan, denetimsiz yerlerde konaklama riskini azaltacak. Teklifin yasalaşması halinde Türkiye'de halihazırda faaliyet gösteren platformların, 1 Ocak 2027'den itibaren üç ay içinde izin belgesi için başvurması gerekecek.
Değişiklik bildirimi ve bilgi verme yükümlülüğü
Teklife göre platformlar, izin belgelerinde meydana gelen her değişikliği 15 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorunda olacak. Bakanlığın istediği bilgi ve belgeler de 15 gün içinde gönderilecek; gerekli görülmesi halinde Bakanlık bu süreyi 15 gün daha uzatabilecek. Platformlar ayrıca izin kapsamındaki faaliyetlerini yalnızca bu iş için kullandıkları elektronik ticaret ortamı üzerinden yürütebilecek.
Günlük kiralık ev sahiplerini ilgilendiren detay
Düzenleme, evini turistlere günlük ya da haftalık kiraya veren ev sahiplerini de dolaylı olarak etkiliyor. Bakanlıktan izin belgesi almamış konutların ilanları platformlarda yer alamayacağı için, bu yolla gelir elde eden ev sahiplerinin belge sürecini tamamlaması gerekecek. Turizm amaçlı kiralanan konutlar için izin belgesi başvuruları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ilgili sistemi üzerinden yapılıyor.
Tatilciler için öneriler
Rezervasyon yaparken tesisin belge numarasının ilanda yer alıp almadığına dikkat etmek, ödeme ve iptal koşullarını önceden okumak ve yaşanan sorunları belgeleyerek şikâyet etmek, düzenleme sonrasında tüketicinin hakkını aramasını kolaylaştıracak.