İkinci El Elektrikli Araç Alacaklar Dikkat! Sektörden Batarya Sağlığı Uyarısı
Elektrikli araçlarda ikinci el piyasası, batarya sağlığı ve ekspertiz sorunları gündemde. Sektör temsilcileri taşıt kredisi sınırlarının, ÖTV matrahlarının ve kredi vergilerinin güncellenmesini istedi.
Türkiye'de elektrikli otomobil satışları hızla artarken, bu araçların birkaç yıl sonra ikinci el piyasasında nasıl el değiştireceği sorusu da giderek daha fazla konuşuluyor. COP31 kapsamında Garanti BBVA'nın ev sahipliğinde düzenlenen "Türkiye'de Elektrikli Mobilite Pazarının Geleceği" panelinde sektörün önde gelen temsilcileri, ikinci el elektrikli araç alacaklar için kritik uyarılarda bulundu. Öne çıkan başlık ise batarya sağlığı oldu.
Panelde finansmana erişimden vergi düzenlemelerine, şarj altyapısından ekspertiz standartlarına kadar pek çok konu masaya yatırıldı.
"Asıl mesele ikinci ve üçüncü sahibe güvenle ulaşmak"
Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, elektrikli araçların geleceğinin yalnızca sıfır araç satış rakamlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Erkoç, "Elektrikli araçların yaygınlaşması önemli bir gelişme ancak asıl mesele bu araçların ikinci ve üçüncü sahiplerine güvenle ulaşabilmesi. Bugün sattığımız elektrikli araçların yarın nasıl el değiştireceğini de planlamalıyız. İkinci el piyasası güçlü olmayan bir elektrikli araç ekosisteminin uzun vadede sağlıklı büyümesi mümkün değil" dedi.
Erkoç, elektrikli araçların ikinci elde başlangıçta yeterli talep görmediğini, ancak zamanla tüketici ilgisinin oluşmaya başladığını da ekledi.
Batarya sağlığı nasıl ölçülecek?
İkinci el elektrikli araç alımında en büyük belirsizlik batarya. Erkoç, tüketicinin bataryanın durumunu ve karşılaşabileceği olası maliyetleri bilmek zorunda olduğunu belirterek, "Güvenilir ekspertiz ve şeffaf bilgilendirme olmadan sağlıklı bir piyasa oluşturamayız. Bu alanda standartların belirlenmesi ve etkin denetim mekanizmalarının geliştirilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı. Araçların bakım geçmişinin, servis kayıtlarının ve teknik durumunun şeffaf biçimde ortaya konması gerektiğini vurguladı.
Erkoç, batarya arızasında tüm paketin değiştirilmesinin zorunlu olduğu yönündeki yaygın algının da tüketicilerde tereddüt yarattığına dikkat çekerek doğru teknik bilgilendirmenin önemine işaret etti.
Taşıt kredisi sınırları güncellenmeli
Panelin moderatörlüğünü yapan Garanti BBVA Tüketici Finansmanı Direktörü Koray Öztopçu, taşıt kredilerinde uygulanan nihai fatura değeri sınırlarının güncel elektrikli araç fiyatları karşısında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Öztopçu, elektrikli araçlar özelinde kredi faizleri üzerindeki vergi ve fonun hafifletilmesini ve ÖTV matrahlarının güncellenmesini dönüşümü destekleyebilecek seçenekler arasında saydı.
Hurda teşviki ve şarj altyapısı
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Genel Koordinatörü Dr. Hayri Erce, mevcut araç parkının yenilenmesinin önemine değinerek yaşlı araçların trafikten çekilmesini destekleyecek, sürekliliği olan hurda teşviklerinin çevresel faydalarına dikkat çekti. Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Ömer Koyuncu ise ikinci el değerine ilişkin belirsizlikler, taşıt kredisi sınırları ve şarj altyapısındaki sorunlara değindi. Koyuncu, özellikle konut ve site yaşamında şarj imkânlarının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Elektrikli araçlarda değer kaybı neden tartışılıyor?
Elektrikli otomobiller, benzinli ve dizel muadillerine göre teknolojinin çok hızlı değiştiği bir alanda yer alıyor. Her yıl daha uzun menzilli, daha hızlı şarj olan modellerin piyasaya çıkması, birkaç yıllık araçların ikinci el değerini baskılayabiliyor. Ayrıca batarya maliyetinin aracın toplam fiyatı içindeki payının yüksek olması, alıcıların bataryanın durumu konusunda daha temkinli davranmasına yol açıyor. Uzmanlar, standart bir batarya ekspertiz raporunun yaygınlaşmasıyla bu belirsizliğin azalacağını ve ikinci el fiyatlarının daha sağlıklı oluşacağını düşünüyor.
İkinci el elektrikli araç alırken nelere dikkat edilmeli?
- Batarya sağlık raporu isteyin: Bataryanın kalan kapasitesini (SoH) gösteren servis raporu talep edin.
- Batarya garantisini kontrol edin: Üreticilerin batarya için verdiği garanti süresi ve kilometre sınırı devralınabiliyor mu, öğrenin.
- Servis kayıtlarına bakın: Yazılım güncellemeleri ve periyodik bakımların yetkili serviste yapılıp yapılmadığını inceleyin.
- Şarj alışkanlığını sorun: Sürekli hızlı şarj edilen araçlarda batarya yıpranması daha fazla olabiliyor.
- Evde şarj imkânını hesaplayın: Oturduğunuz yerde şarj ünitesi kurulup kurulamayacağı, kullanım maliyetini doğrudan etkiliyor.
Finansmana erişim kritik
Erkoç, dönüşümün toplumun geneline yayılması için ikinci el elektrikli araçları da kapsayan finansman çözümlerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Sektör, ikinci el elektrikli araçlara özel kredi ürünlerinin pazarın gelişimine önemli katkı sağlayacağı görüşünde birleşiyor.