İnternette Yasaklı Ürüne Kılık Değiştirme Dönemi Bitiyor! Bakanlık Uyardı
Ticaret Bakanlığı, denetimde kaldırılan yasaklı ürünlerin farklı ad, marka, kategori ya da görselle yeniden satışa çıkarılmasına karşı e-ticaret platformlarını uyardı. Tüketiciler için ne değişiyor?
İnternetten alışveriş yapan milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren bir uyarı geldi. Ticaret Bakanlığı, denetimlerde tespit edilerek yayından kaldırılan yasaklı ürünlerin, kısa süre sonra farklı bir ad, marka, kategori ya da görselle yeniden satışa sunulmasına karşı e-ticaret platformlarını uyardı. Bakanlık, platformlardan bu tür "kılık değiştirmiş" ilanlara izin vermemelerini istedi.
Bakanlığa bağlı İç Ticaret Genel Müdürlüğü, konuya ilişkin uyarı yazısını sektör temsilcilerine gönderdi. Yazıda, yasaklı ürün bildirimleri sonrasında yaşanan uygulama sorunlarına dikkat çekildi.
Sorun neydi?
Bakanlığın yazısına göre, internette satışı yasaklanan ürünlere ilişkin kamu kurumlarının yaptığı bildirimlerde bazı platformların ürünün bağlantı adresini (URL) talep ettiği anlaşıldı. Bu yöntemle yalnızca bildirilen bağlantıdaki ilan kaldırılıyor, ancak aynı ya da benzer nitelikteki ürünler farklı bir isim, kategori veya yöntemle kısa süre içinde yeniden satışa çıkabiliyordu.
Yani bir ilan kaldırıldığında aynı ürün başka bir başlıkla, farklı bir fotoğrafla ya da başka bir kategori altında tekrar listeleniyor, denetim adeta bir kovalamacaya dönüşüyordu. Bakanlık, bu durumun önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Bakanlık: URL göndermek zorunda değiliz
Yazıda, Bakanlık ve diğer kamu kurumlarının hukuka aykırı içerik bildirimlerinde platformlara URL gönderme yönünde bir uygulamasının bulunmadığı hatırlatıldı. Bildirimlerde aykırılığın konusu ve hukuki dayanağının belirtildiği, platformların da bu bildirim kapsamında gerekli tespit ve işlemleri kendilerinin yapması gerektiği vurgulandı.
Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a göre e-ticaret aracı hizmet sağlayıcıları, satıcıların sunduğu içeriğin hukuka aykırı olduğundan haberdar olduklarında bu içeriği gecikmeksizin yayından kaldırmak ve durumu ilgili kamu kurumlarına bildirmekle yükümlü. Aksine bir hüküm bulunmadıkça platformlar, satıcının sunduğu içerik ve ürünle ilgili hukuka aykırılıklardan doğrudan sorumlu tutulmuyor; ancak haberdar oldukları aykırılığa göz yummaları bu korumayı ortadan kaldırıyor.
Platformlardan ne isteniyor?
Bakanlık, e-ticaret platformlarının satışına mevzuatla izin verilmeyen yasaklı ürünlerin farklı ürün adı, marka, açıklama veya görsellerle ya da farklı kategori ve başlıklar altında listelenerek yeniden satışa sunulmasına imkân tanımamasını istedi. Bu, platformların yalnızca kendilerine bildirilen ilanı değil, aynı ürünün benzerlerini de tespit edip kaldırması anlamına geliyor.
Tüketici açısından ne anlama geliyor?
Yasaklı ürünler arasında sağlığa zararlı olduğu tespit edilen kozmetikler, güvensiz bulunan oyuncaklar, toplatma kararı verilen ürünler ve satışı izne bağlı olup izinsiz satılan ürünler gibi gruplar yer alıyor. Bu ürünlerin internette farklı isimlerle yeniden satışa çıkması, tüketicilerin farkında olmadan riskli bir ürün almasına yol açabiliyor.
Bakanlığın uyarısıyla birlikte platformların denetim mekanizmalarını güçlendirmesi bekleniyor. Bu da tüketicilerin, daha önce yasaklanmış bir ürünle internet alışverişinde karşılaşma ihtimalini azaltacak.
Satıcılar için de uyarı niteliğinde
Uyarı yalnızca büyük platformları değil, bu platformlarda mağaza açan satıcıları da yakından ilgilendiriyor. Platformların denetimlerini sıkılaştırmasıyla birlikte, kaldırılan bir ürünü farklı isimle yeniden listeleyen satıcıların mağazalarının kapatılması ya da satış haklarının kısıtlanması gibi yaptırımlarla karşılaşması gündeme gelebilir. Mevzuata aykırı ürün satışının ayrıca idari para cezalarına konu olabileceği de unutulmamalı.
Son dönemde Ticaret Bakanlığı'nın internet satışlarına yönelik denetimleri artmış durumda. Sahte yorumlar, yanıltıcı indirim etiketleri ve gizli ücretler gibi uygulamalara karşı da çeşitli düzenlemeler hayata geçirilmişti. Yasaklı ürünlerin yeniden satışını engellemeye yönelik bu uyarı, aynı denetim sürecinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
Alışverişte dikkat edilmesi gerekenler
Uzmanlar, internetten alışveriş yapan tüketicilere bazı basit önlemler öneriyor. Piyasa fiyatının çok altında satılan ürünlere şüpheyle yaklaşmak, satıcının bilgilerini ve değerlendirmelerini kontrol etmek, ürün açıklamasında üretici bilgisi ve uygunluk işaretlerinin bulunup bulunmadığına bakmak bunların başında geliyor.
Özellikle çocuk ürünlerinde, kozmetikte ve elektrikli cihazlarda güvenlik standartlarına uygunluk büyük önem taşıyor. Ticaret Bakanlığı'nın güvensiz ürün bilgi sistemi, toplatma ve yasaklama kararı verilen ürünlerin listesine erişim imkânı sunuyor. Şüpheli bir ürünle karşılaşan tüketiciler, şikâyetlerini e-Devlet üzerinden ya da ALO 175 Tüketici Danışma Hattı aracılığıyla iletebiliyor.