Memurun Ek Ödemesi ve Emekli İkramiyesi AYM'de! Esastan İnceleme Başladı
Anayasa Mahkemesi, 375 sayılı KHK'daki ek ödeme ve seyyanen ilave ödeme ile emekli ikramiyesindeki kıdem tazminatı şartını esastan incelemeye aldı.
Memurları ve memur emeklilerini yakından ilgilendiren iki kritik düzenleme Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) gündemine girdi. Yüksek Mahkeme Genel Kurulu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'deki ek ödeme ile seyyanen ilave ödeme kurallarının ve emekli ikramiyesinde aranan kıdem tazminatı koşulunun esastan incelenmesine karar verdi. 11 Kasım 2026'daki toplantının sonuçları 16 Kasım'da yayımlandı. Karar, milyonlarca kamu görevlisinin maaşına ve emeklilikte alacağı ikramiyeye dokunabilecek bir sürecin resmen başladığı anlamına geliyor.
Esasa geçmek ne anlama geliyor?
Öncelikle bir noktanın altını çizmek gerekiyor: Esasa geçilmesi, kuralların Anayasa'ya aykırı bulunduğu anlamına gelmiyor. Bu, itiraz başvurusunun ilk inceleme aşamasını geçtiğini gösteren bir usul kararı. Mahkeme bu aşamada yalnızca başvurunun usule uygun olup olmadığına ve itiraz edilen kuralın davada uygulanacak bir kural olup olmadığına bakıyor. Kuralların Anayasa'ya uygun olup olmadığı ise bundan sonraki esas incelemede tartışılacak. Bu süre boyunca söz konusu kurallar yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Ek ödeme ve seyyanen ödemede ne inceleniyor?
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi, 375 sayılı KHK'nın ek 9 ve ek 40'ıncı maddelerinin iptali için üç ayrı başvuru yapmıştı. Genel Kurul bu dosyalardan birinde esasa geçti; diğer ikisi usule uygun bulunmadığı için reddedildi. Böylece inceleme tek dosya üzerinden yürüyecek.
Ek 9'uncu madde, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre alan personele yapılan ek ödemeyi düzenliyor. Ek 40'ıncı madde ise 15.965 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı tutarındaki seyyanen ilave ödemeyi içeriyor. Bu ödeme, kamuoyunda kısaca "ilave ek ödeme" olarak biliniyor. İtirazın ağırlık noktasını, bu iki ödemenin kapsamı dışında bırakılan personel grupları oluşturuyor.
Emekli ikramiyesinde kıdem tazminatı şartı
Gündemdeki ikinci önemli başlık, emekli ikramiyesi. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 89'uncu maddesinin ikinci fıkrası, hizmetleri birleştirilerek emekli aylığı bağlananlara ikramiye ödenmesini, kamu görevinden ayrılışın kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde sona ermiş olması koşuluna bağlıyor. Yani memurluktan ayrılıp başka statüde çalışmaya devam eden ve hizmet birleştirmesiyle emekli olan pek çok kişi, bu şart nedeniyle ikramiye alamıyor.
Bu kural, 11 Kasım gündeminde altı ayrı dosyada yer aldı. Ankara 4. İdare Mahkemesi ile Ankara 17. İdare Mahkemesi'nin başvuruları esasa geçti ve daha önce bekleyen E.2025/214 sayılı dosyayla birleştirildi. Diğer dört başvuru ise usulden reddedildi.
Aynı toplantıda başka hangi kurallar esasa geçti?
Genel Kurul 11 Kasım toplantısında toplam dokuz dosyada esasa geçti. Bunlar arasında Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki vekalet ücreti kuralı, parasal sınırın altındaki idari yargı kararlarına istinaf yolunu kapatan hüküm, Vergi Usul Kanunu'ndaki teminat verilmemesi halinde kesilen özel usulsüzlük cezası ve Hayvanları Koruma Kanunu'ndaki idari para cezasını iki katına çıkaran ifade de bulunuyor. Ancak kamu görevlileri açısından en çok merak edilen başlıklar, ek ödeme ve emekli ikramiyesi dosyaları oldu.
Süreç nasıl işleyecek?
Anayasa'nın 152'nci maddesine göre itiraz yoluyla gelen dosyalarda Mahkeme, esasa girdiği tarihten itibaren beş ay içinde karar vermek durumunda. Bu süre içinde karar verilmezse itiraz eden mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırıyor; ancak Anayasa Mahkemesi'nin sonradan vereceği karar, dava kesinleşinceye kadar uygulanmak zorunda. Bu yolla gelen başvurularda yürürlüğün durdurulması da mümkün değil.
Usulden reddedilen dosyalar açısından da kuralların Anayasa'ya uygun bulunduğu sonucu çıkmıyor. Aynı kurallar, usulüne uygun yeni bir itirazla Mahkemenin önüne yeniden getirilebilir.
Memur ve emeklileri neler bekliyor?
Esas inceleme sonunda kuralların iptal edilmesi halinde, ek ödeme ve seyyanen ödemenin kapsamı dışında kalan grupların da bu ödemelerden yararlanmasının yolu açılabilir. Emekli ikramiyesindeki kıdem tazminatı koşulunun iptali ise hizmet birleştirmesiyle emekli olan ve bugüne kadar ikramiye alamayan kişiler için yeni bir hak kapısı aralayabilir. Ancak kesin sonuç, Mahkemenin vereceği nihai karara ve kararın yürürlüğe giriş tarihine bağlı olacak. İlgili davaları bulunan kamu görevlilerinin süreci avukatları aracılığıyla yakından takip etmesi öneriliyor.