Mesai Sonrası Çalıştırılan Memura İzin Hakkı! Her 8 Saate 1 Gün Veriliyor

· Güncelleme:

Ücret ödenmeden mesai dışında çalıştırılan memura her 8 saatlik fazla çalışma için 1 gün izin veriliyor. 10 günlük sınır, gelecek yıla devir ve hafta sonu çalışmasında kurallar.

Mesai Sonrası Çalıştırılan Memura İzin Hakkı! Her 8 Saate 1 Gün Veriliyor

Yıl sonu yoğunluğu, denetimler, sınavlar ya da acil işler nedeniyle mesai saatleri dışında, hatta hafta sonu çalıştırılan memurların aklındaki soru aynı: Bu fazla çalışmanın karşılığı ne olacak? Kamuda bazı kurumlar fazla çalışma ücreti öderken, pek çok kurumda ücret ödenmeden yapılan fazla çalışmanın karşılığı izin olarak veriliyor. Ancak bu hakkın nasıl hesaplanacağı ve ne zaman kullanılabileceği konusunda memurlar arasında ciddi bir bilgi eksikliği bulunuyor.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saat ve bu süre cumartesi ile pazar tatil olacak şekilde düzenleniyor. Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ise merkezde Cumhurbaşkanı, illerde valiler tarafından belirleniyor. Bu sürelerin dışında yapılan çalışma fazla çalışma sayılıyor.

Mesai Sonrası Çalıştırılan Memura İzin Hakkı! Her 8 Saate 1 Gün Veriliyor

Her 8 saate 1 gün izin

Kanunun "Fazla çalışma ücreti" başlıklı 178'inci maddesine göre kurumlar, gerektiğinde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeden çalıştırabiliyor. Bu durumda memura yaptırılan fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün izin veriliyor. Hesaplama oldukça basit: Toplam fazla çalışma saati sekize bölünüyor ve çıkan tam sayı kadar gün izin hakkı doğuyor. Örneğin bir ay içinde 24 saat fazla çalışan memura 3 gün, 40 saat fazla çalışan memura ise 5 gün izin verilmesi gerekiyor.

10 günlük kısmı yıllık izne eklenebilir

Fazla çalışma karşılığında kazanılan iznin en fazla on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek aynı yıl içinde kullandırılabiliyor. Yani memur, örneğin 20 günlük yıllık iznine fazla çalışmadan doğan 10 günü ekleyerek uzun bir izin planlayabiliyor. On günü aşan kısmın ise ayrı olarak, kurumun uygun gördüğü zamanlarda kullandırılması gerekiyor.

Kullanılmayan izin gelecek yıla devreder mi?

Mevzuatta fazla çalışma karşılığı verilen iznin bir sonraki yıl kullanılmasına engel bir hüküm bulunmuyor. Dolayısıyla bu izin ertesi yıl da kullanılabiliyor. Ancak burada yıllık izinlerdeki kuralı akılda tutmak gerekiyor: Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, daha önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşüyor. Bu nedenle fazla çalışmadan doğan izinlerin uzun süre biriktirilmemesi, en geç bir sonraki yıl içinde kullanılması öneriliyor.

Hafta sonu çalışmasında belirsizlik

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri hafta sonu yapılan çalışmalar. Cumartesi ya da pazar günü birkaç saat çalıştırılan memurun fazla çalışmasının, fiilen çalıştığı süre üzerinden mi yoksa tam gün sayılarak mı hesaplanacağına ilişkin mevzuatta açık bir hüküm bulunmuyor. Görev yerine uzak ilçelerde oturan memurların yolda geçirdiği sürelerin hesaba katılıp katılmayacağı da belirsiz. Uzmanlar, 1970'li yıllarda çıkarılan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik'in günümüz şartlarına göre güncellenmesi gerektiğini vurguluyor.

Ücret ödenen fazla mesaide tutar ne?

Fazla çalışma ücreti ödenen kurumlarda ise saatlik ücret her yıl bütçe kanunuyla belirleniyor. 2026 yılı için memurların saat başı fazla çalışma ücreti, bir önceki yıla göre yüzde 29,3 artışla 16 lira 55 kuruş olarak uygulanıyor. Bu tutarın düşüklüğü nedeniyle pek çok memur, ücret yerine izin karşılığı çalışmayı daha avantajlı buluyor.

Memur ne yapmalı?

Fazla çalışma yapan memurların, çalıştıkları gün ve saatleri gösteren görevlendirme yazısı ya da onaylı çizelge gibi belgeleri mutlaka saklaması önem taşıyor. İzin hakkı talep edilirken bu belgeler esas alınıyor. Kurumun izin vermekten kaçınması hâlinde memurlar önce yazılı başvuru yapabiliyor, olumsuz yanıt almaları durumunda Kamu Denetçiliği Kurumu'na ya da idari yargıya başvurma yolunu kullanabiliyor. Kamu Denetçiliği Kurumu daha önce, mesai dışında verilen hizmet içi eğitimlerin de fazla çalışma sayılarak karşılığında izin ya da ücret verilmesi gerektiği yönünde tavsiye kararı vermişti.