Askerliğini Borçlanan Memur EYT'li Olur mu? Anayasa Mahkemesi Kararı Belli

1999 öncesi yaptığı askerliği borçlanarak EYT'den yararlanmayı planlayan memurlar için net yanıt: Borçlanma memuriyet başlangıcını geri çekmiyor. AYM'nin kararı ve memurların emeklilik şartları bu haberde.

Askerliğini Borçlanan Memur EYT'li Olur mu? Anayasa Mahkemesi Kararı Belli

Askerliğini 8 Eylül 1999'dan önce yapmış ama memuriyete çok daha sonra başlamış kamu çalışanlarının aklındaki soru hep aynı: "Askerliğimi borçlanırsam EYT'den yararlanıp yaş şartına takılmadan emekli olabilir miyim?" Bu sorunun yanıtı, uzmanların değerlendirmeleri ve Anayasa Mahkemesi'nin kararıyla net: Askerlik borçlanması memurun sigortalılık başlangıcını geri çekmiyor ve onu EYT kapsamına sokmuyor.

Askerliğini Borçlanan Memur EYT'li Olur mu? Anayasa Mahkemesi Kararı Belli

Somut örnek: 2013'te memur olan çalışan

Konu, 2013 yılında ilk kez memur olan ve hâlâ görevine devam eden bir kamu çalışanının sorusuyla yeniden gündeme geldi. Bu kişi 1997-1999 yılları arasında askerlik yapmış ve askerliğin bir kısmını borçlanması hâlinde başlangıç tarihinin 1999 öncesine çekilip çekilmeyeceğini, böylece EYT kapsamında emekli olup olamayacağını öğrenmek istedi. Uzman değerlendirmesine göre yanıt "hayır".

Memurlarda sigortalılık başlangıcı neden işlemiyor?

İşçi (SSK) ve esnaf (Bağ-Kur) emekliliğinde, emeklilik şartlarını belirleyen en önemli unsur sigortalılık başlangıç tarihi. Memurlarda ise sistem farklı işliyor. Memur emekliliğinde belirleyici olan, kurum karşılığı ve şahıs keseneklerinin, yani primlerin fiilen Kuruma gönderilmeye başlandığı tarih ve ödenen prim gün sayısı.

5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi, 1 Ekim 2008'den önce memurluk, yedek subaylık ya da vekil öğretmenlik gibi hizmeti bulunanlara eski 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulanmasını sağlıyor. Bu kapsama girebilmek için 1 Ekim 2008'den önce memuriyette en az bir gün hizmet bulunması gerekiyor.

Borçlanma sadece hizmet süresini artırıyor

Askerlik borçlanması, memurun toplam hizmet süresini artıran ve emeklilik için gereken hizmet yılını daha erken doldurmasını sağlayan istisnai bir düzenleme. Borçlanma hem 5434 hem de 5510 sayılı kanunlarda ayrı maddelerle düzenleniyor. Ancak iki kanunda da borçlanılan askerlik süresinin "memur statüsünde geçmiş sayılacağına" dair bir hüküm yer almıyor.

EYT olarak bilinen 7438 sayılı Kanun ise 8 Eylül 1999'dan önce bir gün dahi çalışması bulunanlar için emeklilikte yaş şartını kaldırıyor. Askerlik bu tarihten önce yapılmış olsa da borçlanma ne sigortalılık başlangıcını ne de memuriyet başlangıcını değiştirdiği için kişiyi EYT'li yapmıyor.

Anayasa Mahkemesi de aynı görüşte

Konu daha önce Anayasa Mahkemesi'nin önüne de geldi. Yüksek Mahkeme, 1 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararında, borçlanmalar yoluyla 5434 sayılı Kanun kapsamına girilemeyeceğini ve sigortalılık başlangıcının memurlara uygulanamayacağını öngören kuralı Anayasa'ya aykırı bulmadı. Mahkeme, borçlanmaların istisnai nitelikte olduğunu ve sosyal güvenlik alanında düzenleme yapma yetkisinin yasama organına ait olduğunu vurguladı.

5434 ile 5510 arasındaki fark neden önemli?

1 Ekim 2008 öncesinde memuriyete başlayıp eski Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olanlar ile bu tarihten sonra memur olan ve 5510 sayılı Kanun'a tabi olanlar arasında emeklilik şartları ve aylık hesaplama yöntemi açısından belirgin farklar bulunuyor. Eski sistemde emeklilik ikramiyesi ve aylık bağlama oranları farklı işlerken, yeni sistemde aylık, prim ödeme gün sayısı ve kazançlar üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle pek çok memur, borçlanma yoluyla eski sisteme geçebileceğini umuyor; ancak mevcut mevzuat ve yargı kararları bu yolun kapalı olduğunu gösteriyor.

Bu memurlar nasıl emekli olacak?

Yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece, 5510 sayılı Kanun kapsamında memur olan birinin daha önceki sigortalı girişi, sigortalı çalışması ya da borçlanmaları onu 5434 kapsamına taşımıyor. Örnekteki gibi 8 Eylül 1999'dan önce herhangi bir statüde çalışması bulunmayan memurun emekli olabilmesi için 25 yıllık hizmet süresini tamamlamasının yanında tabi olduğu yaş grubunu da doldurması gerekiyor.

Borçlanma yine de işe yarar mı?

EYT kapısını açmasa da askerlik borçlanması memurlar için tamamen anlamsız değil. Borçlanılan süre hizmet süresine eklendiği için gereken hizmet yılının daha erken dolmasını sağlayabiliyor. Ayrıca borçlanma bedeli, maaşından gelir vergisi kesilen çalışanlar için vergi matrahından düşülebiliyor. Bu nedenle borçlanma kararı vermeden önce hizmet dökümünü inceletmek, hangi tarihte hangi şartlarla emekli olunacağını kurum personel birimine ya da SGK'ya hesaplatmak en sağlıklı yol olacak.