Avrupa'ya Gidecek TIR Şoförü Bulunamıyor! 100 Aracın 50'si Garajda Bekliyor

· Güncelleme:

Avrupa kaynaklı vize krizi ve sınır dışı edilen şoförler nedeniyle nakliye firmalarının TIR'ları garajda kaldı. UND Başkanı Aras, sorun çözülmezse kara yolu taşımacılığında finansal kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa'ya Gidecek TIR Şoförü Bulunamıyor! 100 Aracın 50'si Garajda Bekliyor

Türkiye'nin Avrupa ile ticaretinde can damarı sayılan kara yolu taşımacılığında ciddi bir darboğaz yaşanıyor. Avrupa kaynaklı vize sorunları ve her geçen gün daha fazla şoförün sınır dışı edilmesi, nakliye firmalarının mevcut kapasitesini tehdit etmeye başladı. Sektör temsilcileri, Avrupa'ya sefer yapacak şoför bulamadıkları için ellerindeki TIR'ların garajlarda park halinde beklediğini, bazı firmalarda bekleyen araç sayısının 50'ye kadar çıktığını söylüyor. Sorunun büyümesi halinde ise kara yolu lojistiğinde finansal bir krizin kapıda olduğu uyarısı yapılıyor.

Avrupa'ya Gidecek TIR Şoförü Bulunamıyor! 100 Aracın 50'si Garajda Bekliyor

"100 aracın 50'si garajda bekliyor"

Ekonomim'den Barış Sedef'in haberine göre Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Yönetim Kurulu Başkanı Şerafettin Aras, krizin çözümü için bakanlıklar, dernekler ve birlikler nezdinde yoğun çalışma yürütüldüğünü anlattı. Ağırlıklı olarak Avrupa'ya taşımacılık yapan firmaların bu durumdan daha fazla etkilendiğini belirten Aras, somut bir örnek verdi: "Avrupa Birliği bölgesine 100 araçla çalışan firmamız var. Bu firmamızın 50 aracı şoförlerdeki vize sorunu nedeniyle garajda bekliyor." Bir firmanın filosunun yarısının çalışamaması, hem gelir kaybı hem de araç kredileri, sigorta ve bakım gibi sabit giderler nedeniyle ağır bir mali yük anlamına geliyor.

"Kalıcı çözüm bugünden yarına olmaz"

Bazı firmaların sınır dışı edilen şoförleri nedeniyle Avrupa'ya sefer düzenleyemediğini kaydeden Aras, "Bu sorunun kalıcı çözümü bugünden yarına çözülecek bir durum değil. Avrupa tarafı bu hususta bir adım atmazsa ülkemizdeki firmalar başta olmak üzere Avrupa'ya çıkışı olan tüm ülkeler bu sorundan daha fazla etkilenmeye başlar" değerlendirmesinde bulundu. Aras, vize süresi dolan şoförler için öncelikli bir yenileme mekanizması kurulması gerektiğini vurgulayarak, "Özellikle vize randevularında Avrupa'ya sefer yapan şoförlerimiz önceliklendirilmeli. Bu hususta Avrupalı yetkililere önemli görevler düşüyor" dedi.

Sorun yalnızca Türkiye'nin değil

Aras, Avrupa Birliği üyesi olmayan başka ülkelerin de aynı sorunla boğuştuğunu hatırlattı. İngiltere'de yaklaşık 500 bin şoför açığı bulunduğunu, bu ülkedeki sürücülerin de AB'ye yaptıkları seferlerde en fazla 90 gün kalabildiğini söyleyen Aras, Sırbistan'daki şoförlerin de vize nedeniyle sınır dışı edilmeye başladığını aktardı. Vize krizine bir de şoför bulma sıkıntısı eklenince, AB dışındaki pek çok ülkenin sınırlarda sorun yaşayacağını ifade etti.

90 gün kuralı neden sorun yaratıyor?

Schengen bölgesinde vizeyle bulunan yabancılar, herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalabiliyor. Sürekli Avrupa içinde yük taşıyan bir TIR şoförü için bu sınır, birkaç uzun seferle kolayca doluyor. Süreyi aşan şoförler sınır dışı edilme ve giriş yasağı gibi yaptırımlarla karşılaşabiliyor. Bu da deneyimli sürücülerin bir anda sektör dışında kalmasına, firmaların ise yeni şoför bulmakta zorlanmasına yol açıyor. Sektör temsilcilerinin profesyonel sürücülere özel bir statü talep etmesinin nedeni de bu.

Çözüm önerisi: Profesyonel sürücülere özel düzenleme

Yük Mühendisliği Birliği (YMB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Altunkum ise Avrupa Birliği'nin mevcut dijital sınır kayıtları, takograf verileri ve taşıma belgelerinden yararlanarak profesyonel sürücülerin ticari faaliyetlerini doğrulayabileceğini belirtti. Altunkum'a göre bu verilerle hem sınır güvenliğini koruyan hem de şoförlere daha uzun süreli hareket imkanı tanıyan özel bir düzenleme oluşturulabilir. Altunkum, "Avrupa Komisyonu'nun Ocak 2026 tarihli AB Vize Stratejisi'nde bu ihtiyacın kabul edilmiş olması, kalıcı çözüm için önemli bir adımdır" dedi.

Şoförler ve ihracatçılar için ne anlama geliyor?

Uluslararası taşımacılıkta deneyimli şoförlerin sayısının azalması, sektörde çalışan sürücüler için talebin ve dolayısıyla ücretlerin artması anlamına gelebiliyor. Ancak vize engeli aşılamadığı sürece bu talep istihdama dönüşemiyor. Öte yandan Avrupa'ya ürün gönderen ihracatçılar açısından da durum kritik. Kara yolu kapasitesindeki daralma, navlun maliyetlerinin yükselmesine ve teslimat sürelerinin uzamasına yol açabilir. Bu da özellikle tekstil, gıda ve otomotiv yan sanayi gibi Avrupa'ya yoğun ihracat yapan sektörlerde rekabet gücünü olumsuz etkileyebilir. Sektör, Avrupa tarafından atılacak somut adımları bekliyor.