Bayat Simit Çöpe Gitmesin! Kastamonu'nun Tescilli Lezzeti Simit Tiridi

· Güncelleme:

Osmanlı'dan bu yana Kastamonu sofralarının vazgeçilmezi simit tiridi; bayat simit, et suyu, kavrulmuş et ve sarımsaklı yoğurtla hazırlanıyor. Malzemeler ve püf noktalarıyla tarif.

Bayat Simit Çöpe Gitmesin! Kastamonu'nun Tescilli Lezzeti Simit Tiridi

Kastamonu mutfağı denince akla ilk gelen lezzetlerden biri hiç şüphesiz simit tiridi. Bayatlamış simitlerin et suyuyla yumuşatılıp üzerine kavrulmuş et ve sarımsaklı yoğurt eklenmesiyle hazırlanan bu yemek, hem israfı önleyen hem de sofrayı şenlendiren bir gelenek olarak kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Rivayete göre tirit, Osmanlı döneminde savaş ve kıtlık zamanlarında kadınların artan ekmek ve simitleri değerlendirmesiyle ortaya çıktı. Bugün ise coğrafi işaretle tescillenmiş, şehrin en özel tatlarından biri olarak kabul ediliyor.

Kastamonu simidi, susamsız ve sert dokusuyla bilinir; bu özelliği sayesinde et suyunu emdiğinde dağılmadan yumuşar. Evde Kastamonu simidi bulamayanlar susamsız simit ya da bayat köy ekmeği ile de aynı lezzete oldukça yaklaşabilir.

Bayat Simit Çöpe Gitmesin! Kastamonu'nun Tescilli Lezzeti Simit Tiridi

Simit tiridi için malzemeler (4 kişilik)

Et için: 500 gram kemikli ya da kemiksiz dana eti, 1 litre su, 1 adet bütün soğan, 2 yemek kaşığı tereyağı, 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 1 çay kaşığı pul biber.

Tirit için: 6-7 adet Kastamonu simidi (susamsız simit) ya da bayat köy ekmeği.

Üzeri için: 1 su bardağı süzme yoğurt, 2 diş sarımsak, bir tutam tuz, isteğe göre 1 yemek kaşığı tereyağı ve pul biber.

Adım adım hazırlanışı

1. Eti haşlayın: Eti bir tencereye alın ve üzerine suyu ekleyin. Kaynamaya başladığında yüzeyde oluşan köpükleri bir kaşıkla alın. Soğanı doğramadan bütün olarak tencereye ekleyin, kısık ateşte et iyice yumuşayana kadar pişirin. Bu işlem etin cinsine göre 1,5-2 saat sürebilir; düdüklü tencerede süre yarıya iner.

2. Eti didikleyin: Pişen eti sudan çıkarın ve çatal yardımıyla lif lif didikleyin. Haşlama suyunu süzerek bir kenarda sıcak tutun; tiridin asıl lezzeti bu suda saklı.

3. Simitleri hazırlayın: Bayat simitleri bıçakla kesmek yerine elle iri parçalara bölün; Kastamonulu ustalara göre simit elle koparıldığında suyu daha dengeli çeker. Daha çıtır bir doku isterseniz parçaları 150 derecelik fırında 10-15 dakika kurutabilirsiniz. Ardından geniş bir servis tabağına ya da bakır sahana dizin.

4. Et suyunu gezdirin: Sıcak et suyunu kepçeyle simitlerin üzerine yavaş yavaş dökün. Simitlerin tamamen hamur gibi olmasını değil, dışının yumuşayıp içinin hafif diri kalmasını hedefleyin. Bunun için suyu bir anda değil, iki-üç seferde verin.

Bayat Simit Çöpe Gitmesin! Kastamonu'nun Tescilli Lezzeti Simit Tiridi

5. Sarımsaklı yoğurdu hazırlayın: Yoğurdu bir kaseye alın, ezilmiş sarımsak ve bir tutam tuz ekleyerek iyice çırpın. Yoğurdun oda sıcaklığında olması, sıcak yemekle buluştuğunda kesilmesini önler.

6. Eti kavurun: Tereyağını geniş bir tavada eritin. Didiklenmiş eti ekleyip yüksek ateşte kenarları hafifçe kızarana kadar kavurun. Tuz, karabiber ve pul biberle tatlandırın.

7. Servis edin: Islatılmış simitlerin üzerine sarımsaklı yoğurdu gezdirin, ortasına kavrulmuş eti yerleştirin. Son olarak bir kaşık tereyağını pul biberle kızdırıp üzerine dökün ve sıcak servis edin.

Kıymayla pratik versiyon

Vakit darlığında eti haşlamak yerine kıymayla da tirit yapılabiliyor. Bu versiyonda kişi başı yaklaşık 100 gram kıyma, yüksek ateşte kendi yağında suyunu çekip kavrulana kadar pişiriliyor. Et suyu yerine ise kemik suyu kullanılıyor. Simitleri ıslatmak için 2-3 kepçe kemik suyu yeterli oluyor. Kıymalı tirit, özellikle hafta içi akşam yemekleri için hızlı ve doyurucu bir alternatif sunuyor.

Püf noktaları

Tiridin en önemli sırrı simitlerin fazla ıslanmaması. Et suyu çok fazla verilirse simitler dağılır ve yemek lapa kıvamına gelir. Bir diğer önemli nokta ise et suyunun sıcak olması; soğuk suyla ıslatılan simit hem lezzetini hem dokusunu kaybeder. Tiridin yanına ayran, turşu ya da şalgam çok yakışır. Kastamonu'da bu yemek özellikle kış aylarında, misafir sofralarında ve bayram yemeklerinde baş köşede yer alır. Afiyet olsun!