Borçlanma Yapan Parasının Bir Kısmını Geri Alıyor! 40 Bin TL'ye Varan İade
Askerlik, doğum ya da yurt dışı borçlanması için SGK'ya ödeme yapan çalışanlar, ödedikleri tutarı vergi matrahından düşerek on binlerce lira geri alabiliyor. Şartlar ve 5 yıllık geriye dönük hak bu haberde.
Eksik prim gününü tamamlayıp bir an önce emekli olmak isteyenlerin en sık başvurduğu yol hizmet borçlanması. Ancak borçlanma için SGK'ya yüz binlerce lira yatıranların önemli bir kısmı, bu paranın bir bölümünü geri alabileceklerini bilmiyor. Ödenen borçlanma bedeli vergi matrahından indirilebiliyor; böylece çalışanın net maaşı, ödenmeyen vergi kadar artıyor.
Yıl sonuna yaklaşılırken bu konu yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Çünkü en düşük borçlanma tutarları 1 Ocak 2027'de asgari ücret artışı oranında yükselecek. Zamlı tarifeye kalmak istemeyenler başvurularını aralık sonuna kadar yetiştirmeye çalışırken SGK'ya yapılan borçlanma başvurularında belirgin bir yoğunluk yaşanıyor.
Vergi iadesi nasıl işliyor?
Sistem oldukça basit. Askerlik, doğum ya da diğer hizmet borçlanmalarını ödeyen çalışan, SGK'dan aldığı ödeme belgesini işverenine teslim ediyor. İşveren, bu tutarı çalışanın gelir vergisi matrahından düşüyor. Matrah küçüldüğü için maaştan kesilen gelir vergisi azalıyor ve aradaki fark doğrudan net maaşa ekleniyor. Yani iade, ayrı bir ödeme olarak değil, sonraki aylarda daha yüksek net maaş şeklinde cebe giriyor.
Ne kadar geri alınabiliyor?
Geri alınabilecek tutar, ödenen borçlanma miktarına ve çalışanın bulunduğu vergi dilimine bağlı. Öne çıkan iki örnek şöyle:
- 18 aylık askerlik borçlanması: Yıl bitmeden başvuran bir çalışan 267 bin 543 lira ödüyor. En düşük gelir vergisi oranı olan yüzde 15 uygulansa bile bu kişi 40 bin 131 lira vergi indirimi elde edebiliyor.
- İki yıllık doğum borçlanması: 253 bin 640 lira yatıran bir kadın çalışan en az 38 bin 50 lira vergi avantajı sağlayabiliyor.
Daha üst vergi dilimlerinde (yüzde 20, 27 ya da 35) yer alan çalışanlarda geri kazanılan tutar orantılı olarak daha da yükseliyor. Örneğin yüzde 27'lik dilimdeki bir çalışan için aynı askerlik borçlanmasının vergi avantajı, hesaplamaya göre 72 bin lirayı aşıyor.
Kimler yararlanabilir?
Bu haktan yararlanmanın temel şartı, hem borçlanma ödemesinin yapıldığı tarihte hem de indirim talep edilirken vergi kesintisine tabi ücret geliri elde ediyor olmak. Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden ve maaşından gelir vergisi kesilenler de bu imkândan faydalanabiliyor.
Ancak asgari ücretliler bu avantajın dışında kalıyor. Asgari ücrete kadar olan kazançlar gelir vergisinden istisna tutulduğu için bu kişilerin indirilecek bir vergisi bulunmuyor. Aynı şekilde çalışmayan, ev hanımı ya da işsiz olan borçlanma sahipleri de vergi iadesi alamıyor.
Geçmiş yıllar için 5 yıllık hak
Borçlanmayı yıllar önce yapmış ama bu avantajdan habersiz olanlar için de fırsat kaçmış değil. Askerlik ya da doğum borçlanması yapıp vergi indirimini kullanmamış olanlar, 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde vergi dairesine düzeltme başvurusu yaparak geriye dönük indirim talep edebiliyor. Süre, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen takvim yılının başından itibaren işliyor. Örneğin 2022'de ödeme yapan biri, 2027 sonuna kadar bu hakkını kullanabiliyor.
Ödeme süresine dikkat
Borçlanma başvurusu yapmak, ödemeyi hemen yapmak anlamına gelmiyor. SGK, başvuruyu değerlendirip borç tutarını tebliğ ediyor. Tebligatın ulaşmasından itibaren yurt içi borçlanmalarda 1 ay, yurt dışı borçlanmalarda 3 ay içinde ödeme yapılması gerekiyor. Bu süre içinde ödenmeyen borçlanma geçersiz sayılıyor ve yeni bir başvuru gerekiyor; bu durumda da yeni yılın zamlı tarifesi uygulanıyor.
Uzmanlar, borçlanma yapmayı düşünenlerin önce e-Devlet'ten hizmet dökümlerini kontrol etmelerini, emeklilik için kaç gün eksikleri olduğunu netleştirmelerini ve ihtiyaçtan fazla borçlanma yapmamalarını öneriyor. Ödemeyi yaptıktan sonra ise belgenin işverene teslim edilmesini unutmamak, binlerce liralık avantajı cebe koymanın tek yolu.