Çiftçinin Maliyeti Bir Yılda Yüzde 32 Arttı! Mazot ve Enerjide Artış Yüzde 53
TÜİK'in Tarım-GFE verilerine göre tarımsal girdi fiyatları eylülde yıllık yüzde 32,36 arttı. En yüksek artış yüzde 53,38 ile enerji ve yağlayıcılarda. Gübreden ilaca kalem kalem tablo haberde.
Tarladan sofraya uzanan zincirin ilk halkasında maliyetler artmaya devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerine göre çiftçinin üretimde kullandığı girdilerin fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 3,78, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 32,36 arttı. Artışın en sert hissedildiği kalem, yüzde 53,38 ile enerji ve yağlayıcılar oldu.
Bu tablo, aynı dönemde yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 30'un altında kaldığı düşünüldüğünde, çiftçinin maliyetlerinin genel fiyat artışının da üzerinde yükseldiğini gösteriyor.
Yılbaşından bu yana yüzde 25,73
Endeks, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 25,73, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,88 yükseldi. Ana gruplara bakıldığında, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi bir önceki aya göre yüzde 4,05, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 2,02 arttı. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki artış yüzde 33,9'a, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerdeki artış yüzde 22,97'ye ulaştı.
Enerji ve yağlayıcılarda yüzde 53'lük artış
Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 53,38 ile enerji ve yağlayıcılar alt grubunda görüldü. Bu grup aynı zamanda aylık bazda da en çok artan kalem oldu; eylülde bir önceki aya göre artış yüzde 9,56'ya ulaştı. Traktör, biçerdöver ve sulama pompalarının en önemli gideri olan mazot ile elektrik fiyatlarındaki yükseliş, özellikle hasat ve sulama döneminde çiftçinin bütçesini doğrudan etkiledi.
Yıllık artışın en düşük olduğu alt gruplar ise yüzde 22,07 ile malzemeler ve yüzde 22,87 ile tarımsal ilaçlar oldu. Eylülde bir önceki aya göre düşüş gösteren tek alt grup, yüzde 0,57 ile veteriner harcamaları oldu.
Son haftalardaki indirim nefes aldırır mı?
Eylül verisi, çiftçinin yılın en yoğun döneminde ne kadar yüksek bir enerji maliyetiyle karşı karşıya kaldığını ortaya koyuyor. Kasım ayında ise motorinin litre fiyatına ortalama 6,50 lira indirim yapıldı ve motorin 90 liranın altına indi. Bu gelişme, kış ekimi ve hayvancılık faaliyetlerinde kısmi bir rahatlama sağlayabilir. Ancak üreticiler, akaryakıt fiyatlarının dalgalı seyrettiğini, kalıcı bir rahatlama için mazot desteğinin ve gübre fiyatlarının da dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
Maliyet artışı rafa yansıyor
Tarımsal girdi fiyatlarındaki artış, belirli bir gecikmeyle gıda fiyatlarına da yansıyor. Üretim maliyeti yükselen çiftçi ya ürününü daha yüksek fiyattan satmak zorunda kalıyor ya da ekim alanını daraltıyor. Uzmanlar, girdi maliyetleri ile çiftçinin tarlada aldığı fiyat arasındaki makasın açılmasının, üretimden çekilmeleri hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor. Tarladaki ürün fiyatı ile market rafındaki fiyat arasındaki büyük farkı azaltmayı hedefleyen hal düzenlemeleri de bu nedenle yakından takip ediliyor.
Kastamonu gibi tarım illerinde etkisi büyük
Tarım ve hayvancılığın geçim kaynakları arasında önemli yer tuttuğu Kastamonu gibi illerde, girdi maliyetlerindeki her artış doğrudan köylerdeki aile bütçesine yansıyor. Sarımsak, buğday, siyez ve hayvancılık gibi alanlarda üretim yapan çiftçiler, yem, mazot ve gübre fiyatlarındaki yükselişin kârlılığı azalttığını dile getiriyor. Kış aylarında hayvan barınaklarının ısıtılması ve yem ihtiyacının artması da maliyet baskısını büyüten unsurlar arasında yer alıyor.
Çiftçi ne yapabilir?
Ziraat odaları, maliyet baskısını azaltmak için üreticilere ortak alım yapmalarını, kooperatifler aracılığıyla girdi temin etmelerini ve devletin sunduğu mazot, gübre ve sertifikalı tohum desteklerine zamanında başvurmalarını öneriyor. Çiftçi Kayıt Sistemi'ndeki bilgilerin güncel tutulması, destek ödemelerinden eksiksiz yararlanmanın ön şartı. Damla sulama, güneş enerjili sulama sistemleri ve hassas tarım uygulamaları gibi yatırımlar ise uzun vadede enerji ve girdi maliyetlerini düşürmenin yolları arasında gösteriliyor. Bu tür yatırımlar için sunulan faizsiz ve düşük faizli kredi programları da çiftçiler için önemli bir kaynak oluşturuyor.