Çorum Düğünlerinin Vazgeçilmezi Keşkek! Tokmakla Dövülen Asırlık Lezzet

· Güncelleme:

Çorum'da düğün ve bayram sofralarının baş tacı keşkek, aşurelik buğday ve kuzu etinin saatlerce pişip dövülmesiyle hazırlanıyor. Ölçülü tarif ve püf noktaları.

Çorum Düğünlerinin Vazgeçilmezi Keşkek! Tokmakla Dövülen Asırlık Lezzet

Çorum mutfağı denince akla ilk gelen lezzetlerden biri keşkek. Köy düğünlerinde büyük kazanlarda kaynayan, kadınların ve gençlerin sırayla başında tokmak salladığı keşkek, Çorum'da yalnızca bir yemek değil, bir paylaşma geleneği. Düğünden bir gün önce kurulan ocaklarda buğday ve et saatlerce pişirilir, ardından tahta tokmaklarla dövülerek o meşhur lapa kıvamına getirilir. Üzerine gezdirilen kızgın tereyağı ve pul biber ise sofraya getirildiği anda tüm misafirleri kendine çeker.

Keşkek bugün de Çorum'da düğünlerin, hayır yemeklerinin ve bayram sofralarının baş tacı olmaya devam ediyor. Aslında evde hazırlamak sanıldığı kadar zor değil; sadece biraz sabır istiyor. Kış günlerinde sofranıza hem doyurucu hem de besleyici bir ana yemek arıyorsanız, bu tarif tam size göre.

Çorum Düğünlerinin Vazgeçilmezi Keşkek! Tokmakla Dövülen Asırlık Lezzet

Keşkeğin hikayesi

Anadolu'nun pek çok yöresinde pişirilen keşkek, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde de yer alan bir gelenek. Çorum ve çevresinde keşkek dövme, düğün öncesi gecenin en neşeli anlarından biri olarak bilinir. Kazanın başında toplanan komşular sırayla tokmak sallarken türküler söylenir, keşkek pişince de ilk tabaklar yaşlılara ve çocuklara ikram edilir. Bu yüzden keşkek, Çorumlular için bereketin ve birlikteliğin sembolüdür.

Malzemeler (5 kişilik)

Ana malzemeler: 350 gram aşurelik buğday (yaklaşık bir çorba kasesi), 750 gram kemikli kuzu eti (tercihen gerdan), 4 adet orta boy kuru soğan, 1 çay kaşığı tuz.

Baharat bohçası için: 1 çay kaşığı tane karabiber, 1 çay kaşığı tane yenibahar, 30x30 santimetre boyutunda temiz bir tülbent.

Üzeri için: 200 gram tereyağı, 1 yemek kaşığı pul biber.

Hazırlık aşaması

Kuzu gerdanı dilimleyip bol suyla yıkayın. Aşurelik buğdayı da yıkayıp bir süzgece alarak suyunu süzdürün. Bazı Çorumlu ev hanımları buğdayı bir gece önceden suya yatırır; böylece pişme süresi kısalır ve buğday daha kolay dağılır. Kuru soğanların kabuklarını soyun ve bütün halde bırakın. Tane karabiber ile yenibaharı tülbentin ortasına koyup bohça şeklinde sıkıca bağlayın.

Yapılışı

Derin ve kalın tabanlı bir tencereye dilimlenmiş eti, buğdayı ve bütün soğanları yerleştirin. Tuzu bu aşamada ekleyin; erken eklenen tuz hem etin hem de buğdayın lezzetini artırır. Baharat bohçasını da tencereye bırakın. Malzemelerin üzerini iki parmak geçecek kadar sıcak su ilave edip orta ateşte pişirmeye başlayın.

Et iyice yumuşayıp kemiğinden ayrılacak hale gelene, buğday da eriyip lapa kıvamını alana kadar yaklaşık iki buçuk saat pişirin. Pişirme sırasında suyu azalırsa sıcak su eklemeyi unutmayın; soğuk su buğdayın sertleşmesine neden olur.

Yemek suyunu büyük ölçüde çektiğinde tencereyi ocaktan alın. Kemikli etleri bir tepsiye çıkarın, soğanları ve baharat bohçasını tencereden alın. Etleri kemiklerinden ayırıp didikleyin ve tekrar buğdayın içine ekleyin.

Çorum Düğünlerinin Vazgeçilmezi Keşkek! Tokmakla Dövülen Asırlık Lezzet

Asıl sır: Tokmakla dövmek

Keşkeği keşkek yapan aşama dövme işlemidir. Tahta bir tokmak ya da kaşık yardımıyla et ve buğdayı birlikte, hamur kıvamına gelene kadar dövün. Et lifleri buğdayın içine karıştıkça keşkek o tanıdık, uzayan dokusunu kazanır. Ardından 1 çay bardağı su ekleyip karıştırarak suyunu çekene kadar kısık ateşte birkaç dakika daha pişirin.

Son olarak ayrı bir tavada tereyağını kızdırın. Ocaktan aldıktan sonra pul biberi ekleyip karıştırın ve bu kırmızı yağı keşkeğin üzerine bolca gezdirin.

Püf noktaları

Etin kemikli olması, keşkeğin hem lezzetini hem de kıvamını belirler; kemiksiz etle yapılan keşkek daha kuru olur. Kuzu eti yerine tavuk kullanmak isteyenler bütün tavuk ya da kemikli but tercih edebilir. Dövme işlemini sıcakken yapmak gerekir, soğuyan keşkek zor dövülür. Servis ederken yanına turşu ve ayran koymak, Çorum sofralarının klasik eşleşmesidir.

Kalan keşkeği buzdolabında iki üç gün saklayabilir, ısıtırken üzerine bir miktar sıcak su ekleyerek kıvamını açabilirsiniz. Afiyet olsun!