Ehliyetinde 103 Kodu Olanlar Dikkat! Sigorta Kaza Tazminatını Ödemeyebilir
Sürücü belgesinin 12. satırında 103 kodu bulunanlar belirli aralıklarla sağlık raporu yenilemek zorunda. Süresi geçen rapor trafik cezasına ve kazada sigortanın ödeme yapmamasına yol açabiliyor.
Milyonlarca sürücü, ehliyetini aldıktan sonra sınıfına göre 10 yıl boyunca hiçbir işlem yapmadan kullanabileceğini düşünüyor. Ancak sürücü belgesinin arka yüzündeki küçük bir kod, bu varsayımı tamamen değiştirebiliyor. Belgenin 12'nci sırasında "103" ile başlayan bir kod bulunan sürücüler, belirli aralıklarla sağlık raporlarını yenilemek zorunda. Bu süreyi kaçıranlar hem trafik cezasıyla hem de olası bir kazada sigortanın ödeme yapmaması riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.
Sürücü belgesinde sınıf, alınış ve geçerlilik tarihleri gibi bilinen bilgilerin yanı sıra 12'nci sırada yer alan kodlar, sürücünün sağlık durumuna ilişkin kısıtlamaları gösteriyor. Pek çok sürücü bu satırı hiç okumadığı için yükümlülüğünden habersiz kalabiliyor.
103 kodları ne anlama geliyor?
12'nci sırada 103 ile başlayan bir kod varsa, sürücünün sağlık kontrolünü kodda belirtilen aralıklarla yenilemesi gerekiyor. Kodların anlamı şöyle:
103.01: Üç ayda bir sağlık kontrolü.
103.02: Altı ayda bir sağlık kontrolü.
103.03: Yılda bir sağlık kontrolü.
103.04: Üç yılda bir sağlık kontrolü.
103.05: Beş yılda bir sağlık kontrolü.
Bu kodlar genellikle kronik bir rahatsızlığı bulunan ya da sağlık durumunun düzenli takibi gereken sürücülere, sağlık raporu düzenlenirken veriliyor. Kod, sürücünün araç kullanmasına engel olmuyor; ancak raporun süresi içinde yenilenmesini şart koşuyor.
Rapor süresi dolarsa ne olur?
Sağlık raporunun süresi dolmuş bir sürücü, trafik denetiminde polis tarafından cezai işlemle karşılaşabiliyor. Asıl büyük risk ise kaza anında ortaya çıkıyor. Sürücü belgesindeki sağlık raporu yenileme süresi dolmuşken kazaya karışılırsa, trafik sigortası ve kasko şirketleri karşı tarafın ya da sürücünün kendi aracına gelen zararı ödemeyebiliyor. Bu durumda sürücü, milyonlarca liraya varabilen tazminatları kendi cebinden ödemek zorunda kalabiliyor.
Rapor süresi nasıl kontrol edilir?
Sürücüler, raporlarının durumunu e-Devlet üzerinden kolayca öğrenebiliyor. e-Devlet'in arama kısmına "e-imzalı sürücü raporları" yazarak ilgili hizmete ulaşmak ve mevcut raporların tarihini görmek mümkün. Ehliyetin arka yüzündeki 12'nci satıra bakmak ise kod olup olmadığını anlamanın en hızlı yolu.
Yeni rapor nereden alınır?
Raporun süresi dolmuşsa ya da dolmak üzereyse, sürücünün aile hekimine başvurarak yeni bir sürücü sağlık raporu alması gerekiyor. Rahatsızlığın türüne göre aile hekimi, ilgili uzman hekimlerden görüş istenmesi için hastaneye yönlendirme yapabiliyor. Düzenlenen yeni rapor elektronik ortamda sisteme işleniyor; ayrıca bir belge değişikliği gerekip gerekmediği konusunda nüfus müdürlüklerinden bilgi alınabiliyor.
Sigorta neden ödemeyebilir?
Trafik sigortası ve kasko poliçelerinde, sürücünün araç kullanmaya yasal olarak yetkili olması temel şartlardan biri olarak kabul ediliyor. Sağlık raporu süresi dolmuş bir sürücünün belgesi, bu yükümlülük yerine getirilmediği için geçerlilik tartışması doğurabiliyor. Sigorta şirketleri böyle bir durumda karşı tarafın zararını ödese bile ödediği tutarı daha sonra kusurlu sürücüye rücu edebiliyor; yani parayı geri isteyebiliyor. Kasko tarafında ise hasarın hiç karşılanmaması gündeme gelebiliyor. Ağır yaralanmalı ya da çok araçlı bir kazada bu tutarların milyonlarca liraya ulaşabileceği düşünüldüğünde, küçük bir ihmalin bedelinin ne kadar ağır olabileceği daha iyi anlaşılıyor.
Sürücülere öneriler
Uzmanlar, 103 kodu bulunan sürücülerin rapor bitiş tarihlerini telefon takvimlerine not etmesini ve süre dolmadan en az birkaç hafta önce aile hekimine başvurmasını öneriyor. Özellikle üç ya da altı ayda bir kontrol gerektiren kodlarda sürenin kısa olması, takibi daha da önemli hale getiriyor. Araç sigortası yaptırırken ya da yenilerken poliçe şartlarını okumak ve sağlık raporu ile ilgili istisnaları sigorta şirketine sormak da olası mağduriyetlerin önüne geçiyor.
Ehliyet yenileme işlemleri sırasında da sağlık raporunun güncel olması isteniyor. Bu nedenle kod sahibi sürücülerin raporlarını güncel tutması, hem yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini hem de trafikte kendilerini ve diğer sürücüleri korumasını sağlıyor.