Sanayide Çalışan Sayısı Düştü! Ücretli Çalışan 16 Milyon 448 Bine Ulaştı
TÜİK eylül verilerine göre ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 1,7 artışla 16 milyon 448 bin 397 oldu. Ancak sanayide çalışan sayısı yüzde 1,2 azaldı. İnşaat ve hizmette artış sürdü.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin Ücretli Çalışan İstatistikleri'ni açıkladı. Verilere göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,7 artarak 16 milyon 448 bin 397 kişiye yükseldi. Ancak genel artışın arkasında sektörler arasında belirgin bir ayrışma dikkat çekiyor: Sanayide çalışan sayısı yıllık bazda gerilerken artış inşaat ve hizmet sektörlerinden geldi.
Bir yılda 267 bin kişi arttı
Eylül 2025'te 16 milyon 180 bin 976 kişi olan ücretli çalışan sayısı, bir yılda 267 bin 421 kişi artarak 16 milyon 448 bin 397'ye ulaştı. Aylık bazda bakıldığında da eylülde ağustosa göre yüzde 0,2'lik bir artış kaydedildi. Bu tablo, genel istihdamda sınırlı da olsa büyümenin sürdüğünü gösteriyor.
Sanayide yüzde 1,2 kayıp
Alt sektörlere bakıldığında eylülde ücretli çalışan sayısı yıllık bazda sanayide yüzde 1,2 azaldı. Aynı dönemde inşaat sektöründe yüzde 2, ticaret-hizmet sektöründe ise yüzde 3 artış yaşandı. Aylık bazda ise sanayide yüzde 0,2'lik düşüş görülürken inşaatta yüzde 0,1, ticaret-hizmette yüzde 0,4 artış kaydedildi.
Sanayideki gerilemenin özellikle emek yoğun sektörlerden kaynaklandığı değerlendiriliyor. SGK verileri de bu tabloyu destekliyor: Tekstil ve hazır giyimde yalnızca ağustos ayında 8 bin 812 kişilik istihdam kaybı yaşandığı, yılın ilk 8 ayında ise iki sektörde 2 bin 818 şirketin kapandığı açıklanmıştı.
Sanayide neden kayıp var?
Ekonomistler, sanayideki istihdam kaybını yüksek finansman maliyetleri, artan enerji ve işçilik giderleri ile ihracat pazarlarındaki talep zayıflığına bağlıyor. Özellikle Avrupa'daki durgunluk, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarındaki siparişleri azaltırken, Asya'daki düşük maliyetli üreticilerle rekabet de zorlaşıyor. Kur ile enflasyon arasındaki farkın ihracatçının kârlılığını daralttığı da sıkça dile getirilen sorunlar arasında.
Buna karşın inşaat sektöründe deprem bölgesindeki yeniden yapılanma çalışmaları ve kamu yatırımları, hizmet sektöründe ise turizm, perakende ve lojistik alanlarındaki canlılık istihdamı destekliyor.
Kayıtlı istihdamın önemi
Ücretli çalışan istatistikleri, SGK'ya kayıtlı ve prim ödenen çalışanlar üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle veriler kayıtlı istihdamın seyrini gösteren önemli bir gösterge olarak takip ediliyor. Kayıtlı çalışan sayısının artması, hem çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunması hem de SGK'nın prim gelirlerinin artması açısından önem taşıyor. Kayıt dışılıkla mücadeleden elde edilecek ek gelirlerin, emeklilere yönelik planlanan iyileştirmenin finansman kaynakları arasında sayılması da bu açıdan dikkat çekiyor.
Çalışanlar açısından ne anlama geliyor?
Sanayide istihdamın daralması, bu sektörde çalışanlar için iş güvencesi kaygısını artırırken, hizmet sektöründeki büyüme yeni iş fırsatları sunuyor. İş değiştirmeyi düşünen çalışanların İŞKUR'un meslek edindirme kursları ve işbaşı eğitim programlarından yararlanarak yeni beceriler kazanması öneriliyor. İşini kaybeden çalışanların ise şartları taşıması halinde işsizlik ödeneğine başvurmayı unutmaması gerekiyor. Başvuru, işten ayrılışı izleyen 30 gün içinde e-Devlet ya da İŞKUR üzerinden yapılabiliyor.
Gözler asgari ücrette
Aralık ayında belirlenecek yeni asgari ücretin de istihdam üzerinde etkili olması bekleniyor. İşveren kesimi, yüksek bir artışın özellikle sanayide istihdam kayıplarını hızlandırabileceği uyarısında bulunurken, çalışan tarafı ise enflasyon karşısında eriyen alım gücünün korunmasını talep ediyor. Bu dengenin nasıl kurulacağı, önümüzdeki aylarda istihdam verilerinin seyrini de belirleyecek.
Bölgesel ve sektörel farklar
Uzmanlar, ücretli çalışan verilerinin yalnızca toplam rakamlar üzerinden değil, sektör ve bölge bazında da okunması gerektiğini vurguluyor. Sanayinin yoğun olduğu illerde istihdam kayıpları daha belirgin hissedilirken, turizm ve hizmet sektörünün güçlü olduğu bölgelerde çalışan sayısı artmaya devam ediyor. Bu durum, iş arayanların yeni fırsatları değerlendirirken farklı sektörlere de yönelmesini gerektiriyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak ekim ve kasım verileri, sanayideki daralmanın kalıcı mı yoksa geçici mi olduğunu daha net ortaya koyacak.