Emekli Düzenlemesinin Faturası 1,1 Trilyon Lira! Prim Gününe Göre 6 Kademe
Yılbaşından önce yasalaşması beklenen emekli düzenlemesinde prim gün sayısına göre 6 kademeli bir yapı konuşuluyor. Faruk Erdem'e göre maliyet 1,1 trilyon lira, en düşük aylık için 31-35 bin lira bandı masada.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın emeklilere yönelik "yılbaşından önce hayata geçireceğiz" açıklamasının ardından gözler düzenlemenin ayrıntılarına çevrildi. Erdoğan, AK Parti Grup Toplantısı'nda yaş ve prim gün sayısını merkeze alan, 17 milyonu aşkın emeklinin tamamını kapsayacak bir formül üzerinde çalışıldığını söylemişti. Kulislerde şimdi bu formülün nasıl işleyeceği, hangi emekliye ne kadar ek gelir sağlayacağı ve devlete maliyetinin ne olacağı konuşuluyor.
Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem, A Haber'deki değerlendirmesinde masadaki seçenekleri tek tek anlattı. Erdem'e göre düzenleme, prim gün sayısına göre kademelendirilmiş bir artış modeli üzerine kurulu.
Prim gününe göre 6 kademe
Erdem'in aktardığına göre çalışmada emeklilerin ödediği prim gün sayısı belirli aralıklara bölünerek değerlendirilecek. Konuşulan altı aralık şöyle: 1.800-3.600 gün, 4.500-5.400 gün, 5.000-5.975 gün, 7.000-7.200 gün, 7.200-9.000 gün ve 9 bin günün üzeri. Prim günü yüksek olan emeklinin daha fazla artış alması, böylece az prim ödeyenle uzun yıllar prim ödeyen arasındaki adaletsizliğin giderilmesi hedefleniyor.
Erdem, yalnızca gün sayısının dikkate alınmasının da yeterli olmayacağını vurguladı: "Günden kasıt o kazançtan yatırılan para. Asgari ücretle 9 bin gün çalışmış olabilirsiniz, diğeri 7 bin gün ama çok yüksek prim yatırmıştır, onun daha çok emekli maaşı alması doğal." Yaş kriterinin de devreye girmesi, 40'lı yaşlarda emekli olanlarla 70-80 yaşındaki emekliler arasında da bir ayrım yapılabileceği anlamına geliyor.
Taban aylık için 31-35 bin lira bandı
En düşük emekli aylığı şu an 23 bin 552 lira. Erdem'in değerlendirmesine göre ocakta uygulanacak yüzde 10 civarındaki altı aylık enflasyon farkıyla bu rakam kendiliğinden 26 bin liraya yaklaşıyor. Üzerine 5 bin liralık seyyanen bir artış eklendiğinde taban aylık yaklaşık 31 bin liraya çıkıyor. Erdem, en düşük emekli aylığının 31 ile 35 bin lira arasında belirlenmesini beklediğini, kendi tahmininin ise 30-33 bin lira aralığı olduğunu söyledi.
Masada konuşulan diğer seçenekler arasında 17 milyon hak sahibine 10-15 puanlık refah payı verilmesi ve 5 bin ila 10 bin lira arasında seyyanen artış yapılması da bulunuyor. Erdem'e göre düzenleme yılbaşından önce tamamlanacağı için önce mevcut aylıklara ek gelir eklenecek, ardından ocak ayındaki enflasyon zammı bu yeni tutar üzerinden uygulanacak.
Faturası 1,1 trilyon lira
Düzenlemenin bütçeye maliyetine de değinen Erdem, yaklaşık 1,1 trilyon liralık, yani 20 milyar dolara yakın bir kaynaktan söz edildiğini belirtti. Erdem, 2027 bütçesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na ayrılan payın yüzde 60'ın üzerinde artırılmasının bu hazırlığın göstergesi olduğunu, 17 milyon emeklinin gelirinin kesinlikle yüzde 10'un üzerinde artacağını ifade etti.
17 milyon rakamının önemine de dikkat çeken Erdem, düzenlemenin yalnızca emeklileri değil, sayıları 3-4 milyon civarında olan dul ve yetim aylığı alanları da kapsayacağını söyledi.
Bayram ikramiyesinde beklenti
Emeklilerin merak ettiği bir diğer konu bayram ikramiyeleri. Erdem, ikramiyelerin her yıl düzenli olarak artırıldığını, geçen yıl toplamda 8 bin liraya yükseltildiğini hatırlattı. Bu yıl da artış yapılmasını beklediğini, kulislerde 5 bin lira ve üzerindeki rakamların konuşulduğunu belirten Erdem, mart ayındaki bayram öncesinde, yani şubat ayı civarında ikramiye düzenlemesinin Meclis gündemine gelmesini beklediğini söyledi.
Kademeli emeklilik iddialarına yanıt
Sosyal medyada sıkça paylaşılan kademeli emeklilik iddialarına da yanıt veren Erdem, "Böyle bir teknik çalışma yok, böyle bir niyet yok" dedi. Erdem, yetkili bir bakan ya da Meclis'ten resmi açıklama gelmedikçe bu tür haberlere itibar edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Emekli düzenlemesinin kesin ayrıntıları, kanun teklifinin Meclis'e sunulmasıyla netleşecek. Şu ana kadar konuşulan rakamlar ve kademeler kulis bilgisi ve uzman tahmini niteliği taşıyor. Emeklilerin, resmi açıklamalar gelene kadar kendi prim gün sayılarını e-Devlet'teki hizmet dökümünden kontrol etmesi, hangi kademeye girebileceklerini görmeleri açısından faydalı olabilir.