Merkez Bankası'nın Altın Rezervi Bir Haftada 4,3 Milyar Dolar Eridi!
TCMB'nin toplam rezervleri 13 Kasım haftasında 2,1 milyar dolar azalarak 158,95 milyar dolara geriledi. Altın rezervlerindeki düşüş dikkat çekerken kısa vadeli dış borç 173,1 milyar dolara, mevduat 34,6 trilyon liraya çıktı.
Altın fiyatlarındaki sert düşüş Merkez Bankası'nın kasasına da yansıdı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) açıkladığı haftalık verilere göre toplam rezervler 13 Kasım haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 113 milyon dolar azalarak 158 milyar 950 milyon dolara geriledi. Düşüşün arkasında altın rezervlerindeki erime var.
Aynı hafta içinde açıklanan kısa vadeli dış borç ve bankacılık mevduatı verileri de ekonominin genel tablosuna ilişkin önemli ipuçları veriyor.
Döviz rezervi arttı, altın rezervi azaldı
Verilere göre Merkez Bankası'nın brüt döviz rezervleri 13 Kasım haftasında 2 milyar 227 milyon dolar artarak 57 milyar 23 milyon dolardan 59 milyar 250 milyon dolara yükseldi. Ancak bu artış, altın tarafındaki kaybı karşılamaya yetmedi.
Altın rezervleri aynı dönemde 4 milyar 341 milyon dolar azalarak 104 milyar 41 milyon dolardan 99 milyar 700 milyon dolara indi. Böylece altın rezervleri 100 milyar doların altına geriledi. Toplam rezervler de 161 milyar 63 milyon dolardan 158 milyar 950 milyon dolara düştü.
Düşüşün nedeni fiyat etkisi
Altın rezervlerindeki gerilemenin önemli bir bölümü, uluslararası piyasalarda altın fiyatlarının sert düşmesinden kaynaklanıyor. Rezervlerde tutulan altın miktarı değişmese bile, onsun değer kaybetmesi rezervlerin dolar karşılığını azaltıyor. Ons altın son haftalarda yüzde 10'u aşan kayıpla Eylül 2025'ten bu yana en düşük seviyeye inmişti.
Merkez Bankası'nın toplam rezervlerinin yarıdan fazlasını altının oluşturması, altın fiyatlarındaki dalgalanmaların rezervler üzerinde doğrudan etkili olmasına yol açıyor. Altın fiyatlarının yükseldiği dönemlerde rezervler hızla artarken, düşüş dönemlerinde tablo tersine dönebiliyor.
Kısa vadeli dış borç 173,1 milyar dolar
TCMB'nin açıkladığı bir başka veri ise kısa vadeli dış borç istatistikleri oldu. Türkiye'nin kısa vadeli dış borç stoku 2026'nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,5 artarak 173,1 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine bir yıl veya daha az süre kalan borçları kapsıyor.
Bankalar dışındaki sektörlerden kaynaklanan kısa vadeli dış borç stoku yüzde 2,3 artarak 73,6 milyar dolara çıktı. Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri 63,9 milyar dolar oldu. Borç stokunun döviz kompozisyonunda ilk sırada yüzde 33,7 payla dolar yer aldı; bunu yüzde 27,3 ile avro, yüzde 25,5 ile Türk lirası ve yüzde 13,5 ile diğer döviz cinsleri izledi.
Mevduat 34,6 trilyon liraya çıktı
Bankacılık sektörünün toplam mevduatı ise 13 Kasım ile biten haftada yüzde 1,90 artarak 34 trilyon 574 milyar liraya yükseldi. Haftalık artış 645 milyar lirayı buldu.
Yurt içi yerleşiklerin Türk lirası mevduatı yüzde 3 artışla 19 trilyon 22 milyar liraya çıkarken, yabancı para cinsinden mevduatları yüzde 1,09 artışla 11 trilyon 451 milyar liraya ulaştı. Parite etkisinden arındırılmış verilere göre yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı bir haftada 5 milyar 162 milyon dolar arttı.
Kalan vadeye göre hesaplanan kısa vadeli dış borç stokunda ise mevduat yükümlülükleri 66,5 milyar dolar, kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 74,1 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu veriler, önümüzdeki bir yıl içinde çevrilmesi gereken borç miktarını göstermesi açısından yakından izleniyor.
Vatandaş için ne anlama geliyor?
Rezervlerin seviyesi, Türk lirasının istikrarı ve dış şoklara karşı dayanıklılık açısından önemli bir gösterge olarak izleniyor. Döviz rezervlerindeki artış olumlu bir sinyal olarak değerlendirilirken, altın fiyatlarındaki düşüşün sürmesi toplam rezervler üzerinde baskı oluşturmaya devam edebilir.
Mevduat tarafında ise hem Türk lirası hem de döviz hesaplarındaki artış dikkat çekiyor. Uzmanlar, mevduat faizlerinin seyrinin ve kur beklentilerinin tasarruf sahiplerinin tercihlerini belirlemeye devam edeceğini belirtiyor.