Emekliler Kızılay'da Seslendi: "Müjde Değil, Güvence İstiyoruz!"
Tüm Emekliler Sendikası üyeleri Ankara Kızılay'da "Geçinemiyoruz" sloganıyla eylem yaptı. Yılbaşı öncesi beklenen iyileştirme, masadaki formüller ve emeklilerin talepleri bu haberde.
Emekli aylıklarına yönelik yıl sonu iyileştirmesinin gündemin ilk sırasına oturduğu günlerde, emekliler de seslerini sokakta duyurdu. Tüm Emekliler Sendikası üyesi emekliler, geçtiğimiz günlerde Ankara Kızılay'da bir araya gelerek geçim sıkıntısına dikkat çekti. "Geçinemiyoruz" sloganıyla toplanan emekliler, insanca yaşam koşulları ve kalıcı bir ekonomik güvence talep etti.
"Bu ülkenin zenginliğini biz yarattık"
Eylemde yapılan basın açıklamasında emeklilerin ülkeye yıllarca verdiği emeğe vurgu yapıldı. Açıklamada, "Bu ülkenin fabrikalarında demiri döven, toprağı işleyen, okullarında çocukları yetiştiren, hastanelerinde hayatı savunan insanlarız. Bu ülkenin yollarında alın terimiz, duvarlarında emeğimiz, birikiminde ömrümüz var. Bu ülkenin zenginliğini biz yarattık" ifadelerine yer verildi.
"Sadakaya razı değiliz"
Emekliler, bütçe imkânlarının dağılımındaki eşitsizliğe de tepki gösterdi. Açıklamada, ülkenin imkânları paylaşılırken sabrın neden hep emekliden ve emekçiden beklendiği, bütçenin sınırlarının neden yalnızca emekçinin, emeklinin ve yoksulun karşısına çıkarıldığı sorgulandı. Emekliler, "Sadakaya razı değiliz. Müjde değil, güvence istiyoruz. Sefalet değil, insanca yaşam istiyoruz" denildi. Emeklilerin talebinin, tek seferlik ödemeler ya da geçici iyileştirmeler yerine aylıkların kalıcı olarak yaşam maliyetinin üzerine çıkarılması olduğu vurgulandı.
Hükümet: Yılbaşından önce iyileştirme
Eylemle aynı günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti grup toplantısında 17 milyonu aşkın emekliyi kapsayacak bir iyileştirmenin yeni yıl gelmeden hayata geçirileceğini açıkladı. Erdoğan, düzenlemenin yaş ve prim gün sayısı dikkate alınarak, adalet ve hakkaniyet gözetilerek hazırlandığını söyledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de daha önce bütçede emekliler için mali alan oluşturulduğunu, bütün emeklilere dokunulacağını ve bazı gruplara daha fazla destek sağlanacağını ifade etmişti.
Masada hangi formüller var?
Kulislerde konuşulan iki ana seçenek bulunuyor: Emeklilere 10 ile 15 bin lira arasında seyyanen artış yapılması ya da ocak ayındaki enflasyon zammına ek olarak 10 ile 20 puan arasında refah payı verilmesi. Artışın yaş, prim günü ve mevcut aylık tutarına göre kademelendirilmesi de değerlendiriliyor. Düşük aylıklı emeklilere kira, fatura ve gıda desteği sağlanması da masadaki seçenekler arasında yer alıyor. Kesin rakamlar, teklif Meclis'e sunulduğunda netleşecek.
Emekliler ne istiyor?
Emekli örgütlerinin talepleri yalnızca bir seferlik artışla sınırlı değil. Öne çıkan talepler arasında en düşük emekli aylığının en az açlık sınırı seviyesine çekilmesi, emekli aylıklarında yıllardır biriken kayıpları gidermek için intibak düzenlemesi yapılması, bayram ikramiyelerinin en düşük aylık seviyesine yükseltilmesi ve emeklilerin de büyümeden pay almasını sağlayacak kalıcı bir refah payı mekanizması kurulması yer alıyor. Örgütler, seyyanen artışların zamanla enflasyon karşısında erimesinden kaygı duyduklarını ve bu nedenle kalıcı çözüm istediklerini vurguluyor.
Emeklinin beklentisi 35 bin liranın üzerinde
Emeklilerin sokaktaki talebi, kamuoyu araştırmalarına da yansıyor. ASAL Araştırma'nın 8-15 Kasım tarihleri arasında 28 ilde 2 bin 5 kişiyle yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 40,8'i en düşük emekli aylığının 2027'de 35 bin liranın üzerinde olması gerektiğini söyledi. Tam olarak 35 bin lira diyenlerin oranı ise yüzde 24,4 oldu. Böylece katılımcıların yaklaşık üçte ikisi, en düşük aylık için 35 bin lira ve üzerini talep etti.
Yaşam maliyeti tablosu
Emeklilerin tepkisinin arkasında hızla yükselen yaşam maliyeti yatıyor. Türk-İş'in ekim ayı verilerine göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 38 bin 24 liraya, yoksulluk sınırı 123 bin 856 liraya çıktı. Tek başına yaşayan bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 49 bin 124 lira olarak hesaplandı. Kira, fatura ve gıda harcamalarının her ay arttığı bir dönemde, emekli aylıklarının bu rakamların çok gerisinde kalması, emekli örgütlerinin taleplerini daha yüksek sesle dile getirmesine neden oluyor.
Gözler aralık ayında
Emeklilere yönelik iyileştirme teklifinin 2027 bütçe görüşmelerinin ardından aralık ayında Meclis'e gelmesi bekleniyor. Ocak ayındaki enflasyon farkı zammı ise aralık enflasyonunun 3 Ocak'ta açıklanmasıyla kesinleşecek. Emekli örgütleri, düzenleme netleşene kadar taleplerini dile getirmeyi sürdüreceklerini açıklıyor. Milyonlarca emekli ise yılbaşından önce gelecek kararın, aylık bütçelerini ne ölçüde rahatlatacağını merakla bekliyor.