Etiketinde 'Köy Peyniri' Yazan Ürün Kalmayacak! Nişasta ve Bitkisel Yağ Yasak

· Güncelleme:

Yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile etiketlerde "köy", "doğal", "geleneksel" ve "çiftlik" peyniri ifadeleri yasaklandı. Peynirde nişasta, jelatin, soya ve bitkisel yağ kullanılamayacak; çiğ süt peynirine 4 ay olgunlaştırma şartı geldi.

Etiketinde 'Köy Peyniri' Yazan Ürün Kalmayacak! Nişasta ve Bitkisel Yağ Yasak

Kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi peynirde tüketiciyi doğrudan ilgilendiren kapsamlı bir düzenleme hayata geçti. Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve 2015 tarihli eski tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Yeni kurallarla peynirin üretiminden etiketine, taşınmasından raftaki sıcaklığına kadar pek çok konu baştan düzenlendi. Market ve pazarda en çok dikkat çekecek değişiklik ise etiketlerde artık "köy peyniri", "doğal peynir", "geleneksel peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadelerin kullanılamayacak olması.

Etiketinde 'Köy Peyniri' Yazan Ürün Kalmayacak! Nişasta ve Bitkisel Yağ Yasak

Peynirde hangi maddeler yasaklandı?

Tebliğ ile peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Böylece peynir görünümlü ama içinde bitkisel yağ ya da nişasta bulunan ürünlerin "peynir" adıyla satılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Tek istisna çeşnili taze peynirler için tanındı. Bu ürünlerde yalnızca stabilizör amacıyla ve teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.

Çiğ süt peynirine 4 ay olgunlaştırma şartı

Gıda güvenliği açısından önemli bir değişiklik de çiğ sütten yapılan peynirlerde yapıldı. Çiğ sütten ya da termizasyon denilen hafif ısıl işlemden geçmiş sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler, en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sürülemeyecek. Olgunlaştırılmadan satışa sunulacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak. Pastörizasyona eşdeğer bir ısıl işlem görmemiş sütten yapılan bu tür peynirlerin etiketinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde "çiğ sütten üretilmiştir" ibaresi yer alacak.

Etikette neler değişiyor?

Yeni düzenlemeyle peynir etiketleri tüketiciye çok daha fazla bilgi verecek. Ürünün yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak, olgunlaştırma süresinin belirtilmesi de zorunlu olacak. Farklı hayvan türlerinin sütleri karıştırılarak üretilen peynirlerde kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Böylece inek ve keçi sütü karışımı bir peynirde hangi sütün ağırlıkta olduğu ambalajdan anlaşılabilecek.

Etiketinde 'Köy Peyniri' Yazan Ürün Kalmayacak! Nişasta ve Bitkisel Yağ Yasak

Çeşnili peynir ve "eski kaşar" kuralları

Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i geçemeyecek. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketinde ilave şeker oranı da gösterilecek. En az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi kullanılabilecek. "Sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ya da "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler ise tek başına ürün adı olarak kullanılmamak, ürün adı algısı yaratmamak ve ürün adından daha büyük puntoyla yazılmamak şartıyla etikette yer alabilecek.

Rafta 10 derece kuralı, dökme eritme peynirine yasak

Peynirlerin muhafazası, taşınması ve satışı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi. Eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması da yasaklandı.

Tüketici için ne değişecek?

Düzenlemenin en önemli sonucu, raftaki peynirin gerçekte ne olduğunu anlamanın kolaylaşması. Bugüne kadar "köy peyniri" ya da "doğal peynir" gibi ifadeler, ürünün nerede ve nasıl üretildiğine dair bir garanti sunmadığı halde tüketicide güven duygusu yaratmak için kullanılabiliyordu. Yeni kurallarla bu tür pazarlama ifadeleri yerine yağlılık sınıfı, olgunlaşma süresi, süt türü ve üretim tarihi gibi ölçülebilir bilgiler öne çıkacak. Bitkisel yağ ve nişasta yasağı da peynir adıyla satılan ürünlerin gerçekten sütten yapılmasını güvence altına alacak.

İşletmelere 30 Nisan 2027'ye kadar süre

Mevcut gıda işletmelerine yeni kurallara uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sürülen peynirler raf ömrünün sonuna kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027'den sonra piyasada bulundurulamayacak. Tüketicilerin bu geçiş döneminde etiketleri dikkatle okuması, özellikle içindekiler listesinde bitkisel yağ ya da nişasta olup olmadığına bakması öneriliyor.