Fabrikada Sıfır Zamlı Sözleşme! 280 İşçiye 16 Ay Ücret Artışı Yok

· Güncelleme:

Kırşehir'deki ÇEMAŞ Döküm'de işverenin yüzde 30 ücret indirimi teklifinin ardından toplu sözleşme sıfır zamla imzalandı. Ortalama 90-95 bin TL alan sendikalı işçiler 16 ay zam ve promosyon alamayacak.

Fabrikada Sıfır Zamlı Sözleşme! 280 İşçiye 16 Ay Ücret Artışı Yok

Asgari ücret ve emekli zammı tartışmalarının yoğunlaştığı günlerde sanayiden dikkat çeken bir toplu sözleşme haberi geldi. Büyük firmaların tedarikçileri arasında yer alan ve Kırşehir'de faaliyet gösteren ÇEMAŞ Döküm'de, DİSK'e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası ile işveren arasında imzalanan toplu sözleşme "sıfır zamla" sonuçlandı. Yaklaşık 280 sendikalı işçiyi kapsayan anlaşmaya göre işçilerin ücretlerine 16 ay boyunca artış yapılmayacak.

Fabrikada Sıfır Zamlı Sözleşme! 280 İşçiye 16 Ay Ücret Artışı Yok

İşveren yüzde 30 indirim istedi

Görüşmelerin seyri de tartışmanın boyutunu büyüttü. İddiaya göre işveren, toplu sözleşme görüşmelerinin başında çalışanların mevcut ücretlerinde yüzde 30 indirim yapılmasını teklif etti. İşveren bu talebine gerekçe olarak şirketin yeterli kazanç elde edememesini ve işçi çıkarmadan üretimi sürdürebilme hedefini gösterdi.

Sendikanın ücret indirimi teklifini kabul etmemesi üzerine pazarlıklar sürdü. Sonunda mevcut ücretlerin korunması, ancak işçilere herhangi bir zam yapılmaması üzerinde anlaşmaya varıldı. Böylece işçiler ücret kaybını önlemiş oldu, ancak yüksek enflasyon ortamında 16 ay boyunca aynı ücretle çalışacak.

Promosyon da alınamayacak

Fabrikadaki sendikalı işçilerin ortalama 90-95 bin lira düzeyinde ücret aldığı belirtiliyor. Yeni anlaşma kapsamında 16 ay boyunca ücret artışı yapılmayacağı gibi banka promosyonu da alınamayacağı ileri sürüldü. Fabrikada sendikalı 280 çalışanın yanı sıra daha düşük ücretlerle istihdam edilen 120 civarında sendikasız personel de bulunuyor. Toplu sözleşme yalnızca sendika kapsamındaki çalışanları ilgilendiriyor.

Enflasyon karşısında ne kadar kayıp?

Merkez Bankası'nın 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29,5, 2027 tahmini ise yüzde 21 seviyesinde. Bu tahminler dikkate alındığında, 16 ay boyunca sabit kalan bir ücretin alım gücü belirgin şekilde eriyecek. Hesaplamaya göre yalnızca 2027 yılı enflasyonu tahmin edildiği gibi gerçekleşirse, aynı ücretle alınabilecek mal ve hizmet miktarı yaklaşık beşte bir oranında azalacak.

Asgari ücretle karşılaştırma

Fabrikadaki sendikalı işçilerin aldığı belirtilen 90-95 bin liralık ücret, 2026 yılı net asgari ücreti olan 28 bin 75,50 liranın hesaplamaya göre yaklaşık 3,2-3,4 katına denk geliyor. Ancak asgari ücretin ocak ayında yeniden belirlenecek olması ve konuşulan zam senaryoları, bu farkın önümüzdeki aylarda daralacağını gösteriyor. Örneğin asgari ücrete yüzde 30 zam yapılması halinde net tutar yaklaşık 36 bin 500 liraya çıkacak; bu durumda sıfır zamlı sözleşmeyle çalışan işçilerin ücreti, asgari ücretin 2,5-2,6 katı seviyesine gerileyecek.

16 ay sonra ne olacak?

Sözleşme süresinin dolmasının ardından taraflar yeniden masaya oturacak. O dönemde işletmenin mali durumu, sektörün genel görünümü ve enflasyon seviyesi yeni sözleşmenin şartlarını belirleyecek. İşçiler ise bu süre zarfında artan hayat pahalılığı karşısında bütçelerini nasıl dengeleyeceklerini hesaplıyor.

Sanayide zor dönem

Sözleşme, sanayi sektöründe özellikle ihracata dayalı ve büyük firmalara parça tedarik eden işletmelerin yaşadığı sıkıntıyı da gözler önüne serdi. Yüksek finansman maliyetleri, artan enerji giderleri ve dış talepteki yavaşlama, döküm ve metal sektöründe birçok firmayı zorluyor. İşverenler maliyetleri düşürmenin yollarını ararken, sendikalar ise çalışanların gelir kaybını sınırlamaya çalışıyor.

Sendikal tartışma

Sıfır zamlı sözleşme, işçi kesiminde de tartışma yarattı. Bir yanda işten çıkarmaların önlenmesi ve mevcut ücretlerin korunması olumlu bir sonuç olarak değerlendirilirken, diğer yanda zam alınmamasının ve promosyondan vazgeçilmesinin işçiler açısından ciddi bir kayıp olduğu vurgulanıyor. Uzmanlar, ekonomik daralma dönemlerinde bu tür "istihdamı koruma" anlaşmalarının daha sık gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.

Toplu sözleşmede işçinin hakları

Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde süreç arabulucuya taşınıyor, uzlaşma yine sağlanamazsa sendikanın grev hakkı doğuyor. Sözleşmede yer alan ücret ve sosyal haklar, imzalandığı tarihten itibaren sendika üyesi işçilere uygulanıyor. Sendikasız işçilerin ise dayanışma aidatı ödeyerek sözleşmeden yararlanması mümkün olabiliyor.