Hizmet Sektöründe Ciro Yüzde 34,8 Arttı! TÜİK Eylül Verisini Açıkladı

· Güncelleme:

TÜİK verilerine göre sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin toplam ciro endeksi eylülde yıllık yüzde 28,5 arttı. En hızlı artış yüzde 34,8 ile hizmet, yüzde 33,4 ile sanayi sektöründe görüldü.

Hizmet Sektöründe Ciro Yüzde 34,8 Arttı! TÜİK Eylül Verisini Açıkladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), işletmelerin satış hacmindeki değişimi gösteren eylül ayı ciro endekslerini açıkladı. Verilere göre takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,5 yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış toplam ciro endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 2,4 arttı. Sektörler arasında en güçlü yıllık artış hizmet sektöründe görülürken, sanayi de ortalamanın belirgin şekilde üzerinde bir performans sergiledi.

Hizmet Sektöründe Ciro Yüzde 34,8 Arttı! TÜİK Eylül Verisini Açıkladı

Sanayide yıllık artış yüzde 33,4

Sanayi sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi eylülde yıllık bazda yüzde 33,4 yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi ciro endeksi de bir önceki aya göre yüzde 3,6 artış kaydetti. Aylık bazdaki bu artış, sektörler arasında en yüksek seviye olarak dikkat çekti. Sanayi cirosundaki yükseliş, üretici fiyatlarındaki artışın yanı sıra iç ve dış talepteki gelişmelerin de etkisini yansıtıyor.

İnşaatta yüzde 28,3, ticarette yüzde 24,5

İnşaat sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi eylülde yıllık bazda yüzde 28,3 arttı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış inşaat ciro endeksi ise ağustosa göre yüzde 1,8 yükseldi. Ticaret sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,5, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ticaret ciro endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 1,8 artış gösterdi. Ticaret, yıllık bazda en düşük artışın görüldüğü sektör oldu.

Zirvede hizmet sektörü

Yıllık bazda en hızlı artış hizmet sektöründe yaşandı. Takvim etkisinden arındırılmış hizmet ciro endeksi eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,8 yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış hizmet ciro endeksi de bir önceki aya göre yüzde 2,6 arttı. Ulaştırma, konaklama, yeme içme, bilgi ve iletişim gibi faaliyetleri kapsayan hizmet sektöründeki güçlü seyir, hizmet fiyatlarındaki artışın da etkisini taşıyor.

Ciro endeksi neyi gösteriyor?

Ciro endeksi, işletmelerin belirli bir dönemde yaptıkları satışların parasal tutarındaki değişimi ölçüyor. Endeks cari fiyatlarla hesaplandığı için içinde fiyat artışlarının etkisini de barındırıyor. Bu nedenle yüksek enflasyon dönemlerinde ciro endeksindeki artış, satılan mal ve hizmet miktarının aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor. Örneğin bir işletme geçen yılla aynı miktarda ürün satsa bile fiyatlar yükseldiği için cirosu artmış görünebiliyor. Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 29,77 olarak açıklandığı hatırlanırsa, yıllık yüzde 28,5'lik toplam ciro artışının büyük bölümünün fiyat etkisinden kaynaklandığı söylenebilir. Sanayi ve hizmet sektörlerinde ise artışın enflasyonun üzerinde gerçekleşmesi, bu alanlarda faaliyetin görece daha canlı seyrettiğine işaret ediyor.

Hanelere yansıması ne?

Ciro artışları doğrudan hanelerin gelirini göstermese de vatandaşların gündelik yaşamına dolaylı yollarla yansıyor. Hizmet sektöründe cironun hızla artması, restoran, ulaşım, konaklama ve iletişim gibi kalemlerde fiyatların yükselmeye devam ettiğine işaret ediyor. Ticaret cirosundaki daha sınırlı artış ise mağaza ve marketlerde talebin daha temkinli seyrettiğini düşündürüyor. Sanayideki canlılık ise istihdam açısından olumlu bir işaret olarak değerlendirilebiliyor.

Ekonominin nabzı için önemli gösterge

Ciro endeksleri, ekonomik faaliyetin seyrini büyüme verilerinden önce gösteren öncü göstergeler arasında yer alıyor. Ekonomistler bu verileri sanayi üretimi, perakende satışlar ve kapasite kullanım oranı gibi göstergelerle birlikte değerlendirerek çeyreklik büyüme tahminlerini güncelliyor. Aylık bazda tüm sektörlerde artış görülmesi, yılın üçüncü çeyreğinin son ayında ekonomik faaliyetin ivme kaybetmediğine dair bir sinyal olarak okunuyor. Merkez Bankası'nın para politikası kararlarında da talep koşullarını gösteren bu tür veriler yakından izleniyor.

TÜİK, ekim ayına ait ciro endekslerini önümüzdeki ay yayımlayacak. Yeni veriler, son çeyreğe girerken ekonomideki talebin nasıl bir seyir izlediğini daha net ortaya koyacak.