Kastamonu'nun Misafir Sofrası Banduma! Tavuk, Yufka ve Cevizle 1 Saatte Hazır
Kastamonu ve Taşköprü sofralarının vazgeçilmezi banduma; tavuk suyuna batırılan yufka, tereyağında kavrulan ceviz ve didiklenmiş tavukla hazırlanıyor. Püf noktalarıyla adım adım tarif.
Kastamonu mutfağı denince akla ilk gelen lezzetlerden biri olan banduma, özellikle soğuk kış günlerinde sofraları ısıtan, hem doyurucu hem de hazırlaması zahmetsiz bir yöresel yemek. Tavuk ya da hindinin haşlanmasıyla elde edilen sıcacık et suyu, bu suya batırılıp tereyağına bulanan kuru yufka ve üzerine serpiştirilen kavrulmuş cevizle hazırlanan banduma, Kastamonu ve Taşköprü'de misafir sofralarının baş köşesinde yer alıyor. Az malzemeyle kalabalık bir sofrayı doyurabilmesi de onu ev hanımlarının gözdesi yapıyor.
Bandumanın hikayesi
Banduma, adını yufkanın sıcak et suyuna "bandırılmasından" alıyor. Eskiden köylerde kesilen kaz, hindi ya da tavuğun suyu hiç israf edilmeden bu yemekte değerlendirilirdi. Kışlık olarak kurutulan yufkalar, sıcak suyla buluştuğunda yeniden yumuşar ve et suyunun lezzetini içine çeker. Bölgede bol yetişen ceviz ise tereyağında kavrularak yemeğe hem çıtırlık hem de zengin bir aroma katar. Bugün Kastamonu'da hindiyle yapılan versiyonu da oldukça yaygın; ancak evlerde en çok tavukla hazırlanıyor.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1 adet bütün tavuk
- 3 adet kuru yufka
- 1 çay bardağı iri parçalanmış ceviz içi
- 5 yemek kaşığı tereyağı
- 1-1,5 litre su
- 1 tatlı kaşığı tuz (haşlama suyu için)
Banduma nasıl yapılır?
1. Tavuğu haşlayın: Bütün tavuğu geniş bir tencereye alın. Üzerini geçecek kadar su ve tuzu ekleyin. Orta ateşte tavuk tamamen yumuşayana kadar yaklaşık 45-60 dakika haşlayın. Haşlama sırasında yüzeyde biriken köpüğü bir kaşıkla alırsanız suyunuz daha berrak olur.
2. Tavuğu didikleyin: Pişen tavuğu sudan çıkarın, biraz ılınınca kemik ve derisinden ayırarak iri parçalar halinde didikleyin. Haşlama suyunu ocakta kısık ateşte sıcak tutun; banduma için suyun sıcak olması çok önemli.
3. Yufkaları kesin: Kuru yufkaları rulo şeklinde sarın ve yaklaşık 3-4 santim genişliğinde şeritler halinde kesin. Elinizde kuru yufka yoksa yaş yufkayı birkaç saat açıkta bekleterek kurutabilirsiniz.
4. Tereyağını eritin ve cevizi kavurun: Tereyağının bir kısmını küçük bir sos tavasında eritin. Ayrı bir tavada kalan tereyağında cevizleri birkaç dakika, kokusu çıkana kadar soteleyin. Cevizi yakmamaya dikkat edin; acılaşabilir.
5. Yufkaları bandırın: Yufka parçalarını önce sıcak tavuk suyuna batırın, ardından erimiş tereyağına bulayıp servis tabağına dizin. Bu işlemi tüm yufkalar için tekrarlayın.
6. Servis edin: Yufkaların üzerine didiklediğiniz tavukları yayın. Son olarak tereyağında kavurduğunuz cevizleri üzerine gezdirip sıcak servis yapın.
Hindi ile banduma
Kastamonu'da özellikle kış aylarında hindiyle yapılan banduma da çok sevilir. Bu versiyonda hindi göğsü havuç ve kereviz sapıyla birlikte haşlanır, et suyu sebzelerin aromasını alır. Yufka miktarı biraz artırılır ve tereyağı ile ceviz bolca kullanılır. Hindinin daha yoğun lezzeti, bandumaya bayram sofralarına yakışan bir zenginlik katar. Hangi eti tercih ederseniz edin, temel kural değişmez: sıcak et suyu, tereyağı ve kavrulmuş ceviz.
Püf noktaları
Bandumanın lezzeti büyük ölçüde et suyunun kalitesine bağlı. Tavuğu haşlarken suya bir adet soğan ya da birkaç tane karabiber eklerseniz daha aromatik bir sonuç alırsınız. Yufkaları suya çok uzun süre batırmayın; birkaç saniye yeterli, aksi halde dağılabilirler. Katmanlı bir sunum isterseniz yufka, tavuk ve cevizi kat kat dizerek bir tür tepsi böreği görünümü elde edebilirsiniz. Bazı evlerde üzerine pul biberli tereyağı gezdirilerek renk ve hafif bir acılık da katılıyor.
Yanına ne yakışır?
Banduma tek başına doyurucu bir ana yemek olduğu için yanında hafif eşlikçiler tercih edilir. Bir kase ayran, turşu ya da mevsim salatası bu yemeğin en iyi tamamlayıcılarıdır. Artan tavuk suyunu da çorba yapımında ya da pilav pişirirken kullanabilirsiniz. Kastamonu'da kış sofralarında bandumanın ardından çay eşliğinde bir dilim tatlı ikram etmek de gelenek haline gelmiştir. Afiyet olsun!