Kiralar Ev Fiyatlarını Solladı! Ekim Tablosunda İstanbul'da Yüzde 31 Artış
TCMB verilerine göre ekimde yeni kiracı kiraları yıllık yüzde 24,5, konut fiyatları yüzde 21,1 arttı. İstanbul, Ankara ve İzmir'de konut ve kira tablosu.
Ev almayı planlayanlar ile kirada oturanların merakla beklediği ekim ayı konut ve kira verileri açıklandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yayımladığı Konut Fiyat Endeksi ve Yeni Kiracı Kira Endeksi, piyasada dikkat çekici bir tabloyu ortaya koydu: Yeni kiracıların ödediği kiralar yıllık bazda yüzde 24,5 artarken, konut fiyatlarındaki artış yüzde 21,1'de kaldı. Yani kiralar, ev fiyatlarından daha hızlı yükseldi. Bununla birlikte her iki endeks de enflasyonun altında kaldığı için reel bazda gerileme sürüyor.
Konut fiyatları ekimde yüzde 0,7 arttı
Kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izleyen Konut Fiyat Endeksi (KFE), ekimde bir önceki aya göre yüzde 0,7 artarak 240,9 seviyesine çıktı. Geçen yılın aynı ayına göre endeksteki nominal artış yüzde 21,1 oldu. Ancak bu artış enflasyonun gerisinde kaldığı için konut fiyatları reel olarak yüzde 6,6 geriledi. Bir başka deyişle, ev fiyatları rakam olarak artmaya devam etse de enflasyona göre değer kaybediyor.
İstanbul ve Ankara'da yükseliş, İzmir'de düşüş
Üç büyük ilde aylık fiyat hareketleri farklı yönde gerçekleşti. Konut fiyatları ekimde Ankara'da yüzde 1,6, İstanbul'da yüzde 1,1 artarken İzmir'de yüzde 0,6 azaldı. Yıllık nominal artışta ise İstanbul yüzde 24,8 ile ilk sırada yer aldı. Ankara'da yıllık artış yüzde 22,7, İzmir'de yüzde 17,9 olarak hesaplandı. Bölgesel bazda en düşük yıllık artış yüzde 13 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde görüldü.
Yeni kiracı kiraları yıllık yüzde 24,5 arttı
Kira piyasasındaki güncel eğilimi gösteren Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE), ekimde bir önceki aya göre yalnızca yüzde 0,1 arttı. Yıllık bazda ise endeks nominal olarak yüzde 24,5 yükseldi, reel olarak yüzde 4,1 geriledi. Aylık artışın sınırlı kalması, kira piyasasında son aylarda belirgin bir yavaşlama yaşandığına işaret ediyor.
Kirada en yüksek artış İstanbul'da
Büyükşehirlerde yeni kiracı kiraları ekimde İstanbul'da yüzde 0,5, İzmir'de yüzde 1,3 azaldı, Ankara'da ise yüzde 1,3 arttı. Yıllık bazda en yüksek kira artışı yüzde 31 ile İstanbul'da gerçekleşti. Ankara'da yıllık artış yüzde 26,6, İzmir'de yüzde 20 oldu. Bölgeler arasında en düşük yıllık kira artışı ise yüzde 16,2 ile Adana ve Mersin bölgesinde ölçüldü.
Kiraların ev fiyatlarını geçmesi ne anlama geliyor?
Kiraların konut fiyatlarından daha hızlı artması, ev sahipliğinin kiracılığa göre görece daha cazip hale geldiği anlamına geliyor. Kira gelirinin ev fiyatına oranı yükseldikçe, bir konutun kendini amorti etme süresi de kısalıyor. Bu durum yatırımcılar açısından konutu yeniden cazip bir seçenek haline getirebilir. Öte yandan yüksek kredi faizleri, pek çok kişi için kirada oturmaktan ev sahibi olmaya geçişin önündeki en büyük engel olmayı sürdürüyor.
Kiracılar açısından ise tablonun iki yüzü var. Yıllık bazda kiralar hâlâ yüzde 24 ile 31 arasında artıyor; ancak aylık artışların neredeyse durma noktasına gelmesi ve bazı büyükşehirlerde düşüş görülmesi, yeni kiralama yapacaklar için pazarlık alanının genişlediğini gösteriyor.
Kira artışında yasal sınır ne?
Mevcut kiracılar için kira artış oranında, Türk Borçlar Kanunu'na göre bir önceki kira yılının on iki aylık TÜFE ortalaması uygulanıyor. Bu oran, yeni kiracı kiralarındaki piyasa artışından bağımsız olarak hesaplanıyor. Bu nedenle mevcut sözleşmesi bulunan kiracıların, sözleşme yenileme döneminde ev sahibinin talep ettiği artışın yasal sınırı aşıp aşmadığını kontrol etmesi öneriliyor. Beş yılı dolduran kira sözleşmelerinde ise kira tespit davası yoluyla bedelin emsal kiralara göre yeniden belirlenmesi mümkün olabiliyor.
Konut piyasasında gözler faizde
Uzmanlar, konut ve kira piyasasının önümüzdeki aylardaki seyrinin büyük ölçüde faiz kararlarına ve konut kredisi faizlerinin gidişatına bağlı olacağını belirtiyor. Kredi faizlerindeki olası bir gerileme, ertelenen konut talebini yeniden canlandırabilir ve fiyatlara yukarı yönlü baskı yapabilir.