Markette Peynir Alanlar Dikkat! Eritme Peynirine Kaşar ve Tulum Yasağı
Peynir Tebliği'nde yapılan değişiklikle eritme peynirleri artık kaşar, tulum, çeçil, dil ve örgü gibi satılamayacak. Etiketlerde 'eritme peyniri' yazısı en az 3 milimetre olacak, çeşni ve tuz oranları değişti.
Kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi peynirde yeni bir dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'nde yapılan değişikliklerle tüketiciyi yanıltan etiket uygulamalarına son verileceğini duyurdu. Yeni kurallara göre eritme peynirleri artık kaşar, tulum, çeçil, dil ve örgü gibi yöresel peynirleri çağrıştıracak şekilde üretilip satılamayacak.
Market raflarında "tost peyniri" ya da "kahvaltılık peynir" adıyla satılan ürünlerin önemli bir kısmının aslında eritme peyniri olduğu biliniyordu. Düzenlemeyle birlikte tüketicinin ne aldığını ambalaja bakarak kolayca anlayabilmesi hedefleniyor.
Etikette 'eritme peyniri' yazısı zorunlu
Yeni düzenlemeye göre eritme peynirlerinin etiketlerinde "tost" veya "kahvaltı peyniri" gibi ifadeler yerine "eritme peyniri" tanımı yer alacak. Bu ibare en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılacak; böylece küçük puntolarla gözden kaçırılması engellenecek. Eritme peynirlerinin dökme olarak satışı da tamamen kaldırıldı. Bundan sonra bu ürünler yalnızca ambalajlı şekilde satışa sunulabilecek.
Yöresel peynirlere taklit yasağı
Düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, eritme peynirlerinin kaşar, tulum, çeçil, dil ve örgü gibi geleneksel peynirleri andıracak biçimde şekillendirilmesinin ve satılmasının önlenmesi. Örneğin örgü ya da çeçil görünümünde üretilip düşük fiyatla satılan eritme peynirleri, tüketicinin geleneksel ürün aldığını düşünmesine yol açıyordu. Artık bu tür ürünler raflarda yer almayacak.
Çökelek ve taze peynir tanımlandı
Tebliğe "çökelek" ve "taze peynir" tanımları da eklendi. Böylece bu ürünlerin hangi özellikleri taşıması gerektiği mevzuatta netlik kazandı. Bu adım, özellikle yerel üreticilerin ürünlerini standartlara uygun şekilde tanımlamasını ve tüketicinin doğru bilgilendirilmesini kolaylaştıracak.
Fıstık, fındık ezmesi ve mısır çeşniye giremeyecek
Yeni kurallarla fıstık ve fındık ezmesi, ay çekirdeği ve mısır gibi maddelerin peynirlerde çeşni olarak kullanılmasına izin verilmeyecek. Çeşnili ürünlerde de sınır getirildi: Çeşnili taze peynirlerde çeşni oranı yüzde 15, diğer peynirlerde ise yüzde 6 ile sınırlandırıldı. Bu sayede peynir yerine çeşni ağırlıklı ürünlerin peynir olarak satılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bitkisel yağ hilesine karşı yeni kriter
Peynirde süt yağı yerine bitkisel yağ kullanılması, denetimlerde en sık rastlanan taklit ve tağşiş yöntemleri arasında yer alıyor. Bu hilenin daha kolay tespit edilebilmesi için tebliğe Beta-Sitosterol kriteri eklendi. Bitkisel yağlarda bulunan bu bileşenin analizi, peynirde süt yağı dışında yağ kullanılıp kullanılmadığını ortaya koyuyor.
Geleneksel peynirlerde tuz oranı güncellendi
Geleneksel peynir çeşitlerinin özgün niteliklerinin korunması amacıyla olgunlaştırılmış beyaz peynirde azami tuz oranı yüzde 7,5'e, olgunlaştırılmış kaşar peynirinde ise yüzde 5'e çıkarıldı. Bu değişiklik, uzun süre olgunlaştırılan geleneksel peynirlerin üretim yöntemine uygun bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
Eritme peyniri nedir?
Eritme peyniri, bir ya da birden fazla peynirin ısıl işlemle eritilmesi ve emülsifiye edici tuzlar gibi katkılarla yeniden şekillendirilmesiyle üretilen bir ürün. Tost makinesinde kolay eridiği ve uzun raf ömrüne sahip olduğu için özellikle büfe ve kafelerde yaygın şekilde kullanılıyor. Ürünün kendisi yasak değil; düzenleme, eritme peynirinin geleneksel olgunlaştırılmış peynirlerle karıştırılmasını önlemeyi amaçlıyor. Yani tüketici eritme peyniri almak isterse bunu bilerek ve açık etiketle alabilecek.
Tüketiciler neye dikkat etmeli?
Bakan Yumaklı, tüketiciyi koruyan ve geleneksel lezzetleri yaşatan adımların sürdürüleceğini belirtti. Uzmanlar, peynir alırken mutlaka etiketteki ürün adını, içindekiler listesini ve süt türünü okumayı öneriyor. Fiyatı aynı türdeki ürünlere göre belirgin şekilde düşük olan peynirlere temkinli yaklaşılması gerektiği de vurgulanıyor. Bakanlığın taklit ve tağşiş yapılan ürünleri ilan ettiği listeye internet sitesi üzerinden ulaşmak da mümkün.
Peynir, Türkiye'de kişi başına en çok tüketilen süt ürünlerinin başında geliyor. Yeni düzenlemeyle hem tüketicinin hem de kaliteli üretim yapan yerel üreticilerin korunması amaçlanıyor.