Online Alışverişte Sahte Yorum Devri Bitiyor! Bakanlık Erişim Engeli Getirdi
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, takipçi ve yorum satan siteler ile sahte yorum yayınlayan e-ticaret sitelerine erişim engeli getirdi. Artık sadece ürünü satın alan yorum yapabiliyor, olumsuz yorumlar silinemiyor.
İnternetten alışveriş yapanların çoğu, bir ürünü sepete eklemeden önce yorumlara ve yıldız puanlarına bakıyor. Ancak bu yorumların bir kısmının para karşılığı yazdırıldığı ya da satıcı tarafından üretildiği uzun süredir biliniyordu. Ticaret Bakanlığı, e-ticarette sahte yorum ve puanla tüketiciyi yanıltan işletmelere karşı harekete geçti. Bakanlığa bağlı Reklam Kurulu, takipçi ve yorum satışı yapan internet siteleri ile sahte yorumlara yer veren e-ticaret sitelerine yönelik başlattığı inceleme sonucunda çok sayıda internet adresine erişim engeli getirdi.
Kurul, yapay etkileşim sunan bu uygulamaların mevzuata aykırı olduğuna ve tüketicileri kandırdığına hükmetti.
Yorum satışı nasıl işliyordu?
Sosyal medya ve internet sitelerinde uzun süredir "yorum paketi", "puan paketi" ya da "takipçi paketi" adı altında hizmetler satılıyordu. Bu sitelerden alınan paketlerle bir ürüne kısa sürede yüzlerce olumlu yorum ve yüksek yıldız puanı eklenebiliyor, ürün arama sonuçlarında üst sıralara taşınabiliyordu. Tüketiciler ise gerçek kullanıcı deneyimi sandıkları bu yorumlara güvenerek kalitesiz ürünler satın alabiliyordu. Reklam Kurulu, bu tür hizmet sunan sitelerin önemli bir kısmına erişimi engelleyerek yapay etkileşim pazarını da hedef almış oldu. Ayrıca rakip ürünlere toplu halde olumsuz yorum yazdırılarak haksız rekabet yaratıldığına ilişkin şikâyetler de incelemeler kapsamında değerlendiriliyor.
Sadece satın alan yorum yapabiliyor
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren mevzuat değişikliğiyle e-ticarette önemli bir kural getirmişti. Buna göre ürün ve hizmetlere yönelik değerlendirmeler artık yalnızca o ürünü ya da hizmeti gerçekten satın alan tüketiciler tarafından yapılabiliyor. Böylece hiç alışveriş yapmamış hesaplar üzerinden ürünlere toplu olumlu yorum yazılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Olumsuz yorumlar silinemeyecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, olumlu ve olumsuz yorumlar arasında ayrım yapılmasının yasaklanması. Yorumlar ayrım gözetilmeksizin yayımlanacak ve en az bir yıl boyunca erişilebilir kalacak. Yorumların yayımlanmadan önce gerekli incelemelerden geçirilmesi öngörülüyor; ancak satıcılar ya da platformlar olumsuz bir değerlendirmeyi sırf olumsuz olduğu için yayından kaldıramayacak.
Sıralamada da manipülasyon yasak
Kurallar yalnızca yorumların yayımlanmasıyla sınırlı değil. Tüketici yorumlarının, kullanıcıyı belirli bir yönde etkileyecek şekilde sıralanmasına da izin verilmeyecek. Örneğin yalnızca olumlu yorumların en üstte gösterilmesi, olumsuz olanların sayfanın sonuna itilmesi mümkün olmayacak. Değerlendirmelerin tarih, puan ya da satıcı ve sağlayıcı gibi objektif ölçütlere göre sıralanması gerekiyor.
Kurallara uymayana idari yaptırım
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Reklam Kurulu'nun tüketici değerlendirmelerine ilişkin uygulamaları düzenli olarak incelediği belirtildi. Kurallara aykırı hareket eden satıcı ve hizmet sağlayıcılara 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanacağı vurgulandı. Bu yaptırımlar idari para cezasından reklamın durdurulmasına ve erişim engeline kadar uzanabiliyor.
Sahte yorumu nasıl anlarsınız?
Düzenlemelere rağmen tüketicilerin de dikkatli olması gerekiyor. Uzmanların önerdiği bazı ipuçları şöyle:
- Tarihlere bakın: Çok kısa sürede, aynı günlerde art arda yazılmış çok sayıda beş yıldızlı yorum şüphe uyandırmalı.
- Dili inceleyin: Birbirine çok benzeyen, genel ve abartılı ifadeler ("harika ürün, herkese tavsiye ederim") içeren yorumlar sahte olabilir.
- Olumsuz yorumları okuyun: Düşük puanlı yorumlar, ürünün gerçek sorunlarını görmenin en iyi yoludur.
- Fotoğraflı yorumları tercih edin: Ürünü gerçekten kullanan kişilerin eklediği görseller daha güvenilir bilgi verir.
- Satıcı puanını kontrol edin: Ürün puanı kadar satıcının genel puanı ve satış geçmişi de önemlidir.
Şikâyet nereye yapılır?
Sahte yorum ya da yanıltıcı reklam fark eden tüketiciler, Ticaret Bakanlığı'nın Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ve e-Devlet üzerinden şikâyette bulunabiliyor. Ayrıca Alo 175 Tüketici Danışma Hattı'ndan bilgi alınabiliyor. Ürünle ilgili bir sorun yaşanması halinde ise değeri 186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabiliyor.
Uzmanlar, düzenlemenin dürüst satıcıları da koruyacağını, sahte yorumlarla haksız rekabet yaratan işletmelerin piyasadan temizlenmesinin e-ticarete duyulan güveni artıracağını belirtiyor.