Uzman Erbaştan Memurluğa Geçişte 7 Yıl Şartı! Sayıştay İptal İstedi

Sayıştay, şartları taşımadan memur ve zabıta kadrosuna atanan uzman erbaşların atamalarını açık hata saydı. 7 yıl kuralı, yaş ve sınav şartları.

Uzman Erbaştan Memurluğa Geçişte 7 Yıl Şartı! Sayıştay İptal İstedi

Uzman erbaş olarak görev yapıp ayrılan bir kişi hangi şartlarla belediyede memur ya da zabıta memuru olabilir? Sayıştay, 2025 yılı denetimlerinde bu soruyu üç belediyede bulgu konusu yaptı. Aydın Kuşadası, Kayseri Yeşilhisar ve Sakarya Arifiye belediyelerinde askerlik hizmet sınıflarından gelen personelin memur ve zabıta kadrolarına atanmasında kanunun ve Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin aradığı şartların gözetilmediği tespit edildi. Denetçiler bu atamaları "açık hata" olarak değerlendirdi ve iki raporda doğrudan iptal istedi.

Raporlar, uzman erbaşlıktan sivil memurluğa geçmeyi düşünen binlerce kişiyi ve onları istihdam eden kurumları yakından ilgilendiriyor.

Uzman Erbaştan Memurluğa Geçişte 7 Yıl Şartı! Sayıştay İptal İstedi

Kural ne diyor? 7 yıl şartı

Çerçevenin başlangıç noktası 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92'nci maddesi. Bu maddeye göre Kanun'a tabi olmayan personelden kendi isteğiyle görevinden ayrılanlar, boş kadro bulunması ve girecekleri sınıfın niteliklerini taşımaları şartıyla memuriyete atanabiliyor. Uzman erbaşların bu yoldan nasıl yararlanacağı uzun yıllar tebliğlerle düzenlendi ve uygulamada iki yıllık hizmet yeterli sayıldı.

Belirleyici değişiklik 2016'da geldi. 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6663 sayılı Kanun'la 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na şu hüküm eklendi: "Uzman erbaşların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi hükmünden yararlanabilmeleri için en az yedi hizmet yılını tamamlamış olmaları gerekir."

Sayıştay'a göre ayrılış tarihi değil atanma tarihi önemli

Sayıştay'ın yorumu kritik: Kişinin istifa ettiği tarih değil, 10 Şubat 2016'dan sonra atanıp atanmadığı belirleyici. Kanunda geçici madde ya da istisna bulunmadığı için, bu tarihten önce ayrılıp sonra atanmak isteyenler için de iki yılın yeterli olduğunu söylemek mümkün değil. Düzenleme Anayasa Mahkemesi'ne de taşındı; ancak Mahkeme 13 Aralık 2017 tarihli kararında kuralı iptal etmedi ve ileriye dönük beklentilerin kazanılmış hak sayılamayacağını belirtti.

Bir personelin eksiği 1 ay 20 gün

Kuşadası Belediyesi'ndeki bulgulardan biri iki personeli kapsıyor. Birinci kişi 31 Aralık 2015'te kendi isteğiyle uzman erbaşlıktan ayrılmış, ardından memur kadrosuna atanmış ve sonra zabıta memurluğuna geçirilmiş. İkinci kişinin durumu daha çarpıcı: 31 Mayıs 2021'deki başvurusu üzerine 15 Temmuz 2021'de memur kadrosuna atanmış. Uzman çavuş olarak hizmet süresi 6 yıl 9 ay 20 gün olduğundan, yedi yıllık şarta göre eksiği yalnızca 1 ay 20 gün.

Belediye, birinci personel için sonradan getirilen kuralın geçmişe uygulanamayacağını, ikinci personel için ise bu kadar küçük bir eksikliğin yıllardır süren kamu görevinin sona erdirilmesine yol açmasının ölçülülük ilkesine aykırı olacağını savundu. Sayıştay savunmayı kabul etmedi ve şartları taşımadan yapılan atamaların açık hata kapsamında olduğunu, gerekli işlemin yapılması gerektiğini bildirdi.

Uzman Erbaştan Memurluğa Geçişte 7 Yıl Şartı! Sayıştay İptal İstedi

Zabıta kadrosunda yaş ve sınav şartı

Aynı raporun başka bir bulgusunda askerlik sınıflarından gelen 15 kişinin zabıta memuru ya da memur kadrolarına atanma süreci incelendi. Listede uzman çavuş, uzman onbaşı, uzman erbaş, astsubay ve teğmen kadrolarından gelenler var; atamalar 2010 ile 2023 arasına yayılıyor. Bazı kişilerin 39 ve 42 yaşında zabıta memuru kadrosuna atandığı görüldü. Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 2021'de değişen 16'ncı maddesine göre naklen zabıta memurluğuna geçmek isteyenlerin 35 yaşını aşmamaları ve yönetmelikte öngörülen sınavda başarılı olmaları gerekiyor; önceki düzenlemede bu sınır 30 yaştı. Sayıştay, dosyalarda şartların sağlandığına ya da sınav yapıldığına dair belge bulunmayan bu atamaların iptal edilerek kişilerin uygun kadrolara atanması gerektiğini belirtti.

Geçiş düşünenler nelere dikkat etmeli?

Uzman erbaşlıktan memurluğa geçmeyi planlayanların en az yedi hizmet yılını tamamlamış olması, atanacakları kadronun yaş, öğrenim ve sınav şartlarını taşıması gerekiyor. Aksi halde atama yapılsa bile yıllar sonra denetimde iptal riskiyle karşı karşıya kalınabiliyor.