Vitrinde Unutulan '3 Al 2 Öde' Afişi Pahalıya Patladı! 108 Bin Lira Ceza
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, süresi dolduğu halde "3 Al 2 Öde" afişlerini kaldırmayan bir mağazaya 108 bin 370 lira idari para cezası ve reklam durdurma cezası verdi. Tüketicinin kampanya haklarını hatırlattık.
Alışverişte "kampanya var" diye mağazaya giren, kasada ise indirimin çoktan bittiğini öğrenen tüketicilerin yaşadığı hayal kırıklığı bu kez bir mağazaya pahalıya mal oldu. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, Adana'da bir alışveriş merkezinde faaliyet gösteren bir mağazanın süresi dolmuş "3 Al 2 Öde" kampanya afişlerini sergilemeye devam ettiğini tespit etti. Mağazaya 108 bin 370 lira idari para cezası verilirken söz konusu reklamların da durdurulmasına karar verildi.
Kampanya haziranda bitmişti, afişler yerinde duruyordu
Ticaret Bakanlığı Basın Müşaviri Bekir Kaplan'ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşıma göre "Tüm Alışverişlerinizde Geçerli 3 Al 2 Öde" kampanyası 26 Ocak ile 1 Haziran tarihleri arasında geçerliydi. Reklam Kurulu'nun 11 Haziran'da yaptığı denetimde ise kampanyanın süresi dolmasına rağmen mağazada tanıtılmaya devam ettiği belirlendi. Denetim ekipleri bununla da kalmayıp mağazada 2025 yılında sona ermiş başka bir kampanyaya ait afişleri de tespit etti. Yani mağazanın vitrininde ve reyonlarında, artık geçerli olmayan iki farklı indirim vaadi aynı anda müşterilere sunuluyordu.
Kurul: Tüketicide yanıltıcı algı oluşturuyor
Reklam Kurulu, süresi geçmiş kampanyaların tüketicilerin zihninde yanıltıcı bir algı yarattığı değerlendirmesinde bulundu. Kurul, reklam veren şirket hakkında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 63'üncü ve 77/12'nci maddeleri uyarınca 108 bin 370 lira idari para cezası ile reklamları durdurma cezası verilmesine hükmetti. Kanunun 63'üncü maddesi, ticari reklamların doğru ve dürüst olmasını, tüketiciyi aldatıcı ya da yanıltıcı nitelik taşımamasını şart koşuyor. Bekir Kaplan da paylaşımında, tüketiciyi yanıltan kampanyalara ve gerçeği yansıtmayan reklam uygulamalarına karşı denetimlerin kararlılıkla sürdüğünü vurguladı.
İndirim dönemlerinde denetimler yoğunlaşıyor
Kasım ayı, yılın en yoğun indirim dönemlerinden biri olarak biliniyor. Mağazalar ve internet siteleri bu dönemde "efsane", "kara cuma" ya da "yılın en büyük indirimi" gibi sloganlarla kampanyalar düzenliyor. Bakanlık ekiplerinin bu dönemde özellikle indirimden önce fiyatı yükseltip ardından indirim yapılmış gibi gösterme, kampanya süresini belirtmeme ve stokta olmayan ürünü indirimli gösterme gibi uygulamaları sıkı takip ettiği biliniyor. Adana'daki ceza da, kampanyanın bitmiş olmasının mağazayı afişi kaldırma yükümlülüğünden kurtarmadığını açıkça gösteriyor.
Kampanya ilanında hangi bilgiler zorunlu?
Mevzuata göre bir işletme indirim ya da kampanya duyurduğunda, kampanyanın hangi ürünleri kapsadığını, hangi tarihler arasında geçerli olduğunu ve varsa sınırlı stok gibi koşulları tüketicinin kolayca görebileceği şekilde belirtmek zorunda. Bu bilgilerin eksik ya da yanıltıcı olması, kampanya bittikten sonra afişin yerinde bırakılması gibi durumlar Reklam Kurulu'nun inceleme alanına giriyor. Kurul, şikayet üzerine ya da kendi denetimleriyle tespit ettiği ihlallerde idari para cezasının yanında reklamın durdurulmasına ya da düzeltilmesine de karar verebiliyor.
Tüketici kampanyada nelere dikkat etmeli?
Uzmanlar, kampanyalı ürün alırken kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihinin açıkça yazılıp yazılmadığına bakılmasını öneriyor. Kasada etiket ya da afişte yazan fiyattan farklı bir tutar istendiğinde, tüketicinin etikette yazan fiyattan ödeme yapma hakkı bulunuyor. Fişin mutlaka alınması ve kampanya afişinin fotoğrafının çekilmesi, olası bir şikayet sürecinde en güçlü delil oluyor. Mağaza yetkilisiyle çözülemeyen durumlarda tüketiciler, Ticaret Bakanlığı'nın e-Devlet üzerindeki Tüketici Bilgi Sistemi'nden ya da ALO 175 Tüketici Danışma Hattı'ndan başvuru yapabiliyor.
Ceza yalnızca para değil, itibar da kaybettiriyor
Reklam Kurulu kararları ve verilen cezalar Bakanlık tarafından kamuoyuyla paylaşıldığı için, cezaya konu olan işletmeler maddi kaybın yanında ciddi bir itibar kaybı da yaşıyor. Uzmanlar, işletmelerin kampanya biter bitmez tüm görsel malzemeyi toplatmasının, hem yasal riskten hem de müşteri şikayetlerinden korunmanın en kolay yolu olduğunu hatırlatıyor. Tüketiciler ise vitrindeki her indirimi, kasaya gitmeden önce bir kez daha teyit etmeli.