1 Milyon Kişinin GSS Borcu Siliniyor! 2017 Öncesi Faiziyle Birlikte Sıfırlanacak

· Güncelleme:

AK Parti'nin Meclis'e sunduğu kanun teklifiyle 1 Ocak 2017 öncesine ait ödenmemiş GSS prim borçları, gecikme cezası ve zammıyla birlikte siliniyor. Kimler kapsamda, başvuru gerekiyor mu?

1 Milyon Kişinin GSS Borcu Siliniyor! 2017 Öncesi Faiziyle Birlikte Sıfırlanacak

Genel sağlık sigortası prim borcu yüzünden yıllardır SGK'ya borçlu görünen yaklaşık 1 milyon vatandaşı ilgilendiren düzenleme Meclis'e geldi. AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifine göre, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait olup ödenmemiş GSS prim borçlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Silinme yalnızca prim aslıyla sınırlı kalmayacak; bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ek alacaklar da tamamen ortadan kalkacak.

Teklifin yasalaşması hâlinde, uzun süredir ödenemeyen ve faiziyle birlikte katlanarak büyüyen eski GSS borçları için SGK artık tahsilat yapmayacak. Düzenlemenin, sosyal güvencesi bulunmayan ve en düşük gelir grubunda yer alan vatandaşların üzerindeki mali yükü kaldırması hedefleniyor.

1 Milyon Kişinin GSS Borcu Siliniyor! 2017 Öncesi Faiziyle Birlikte Sıfırlanacak

Kimlerin borcu silinecek?

Düzenleme, 5510 sayılı Kanun'un 60'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortalılarını kapsıyor. Bu grup, kanundaki ifadeyle diğer bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlardan oluşuyor. Uygulamada ise sigortalı bir işte çalışmayan, bir yakınının üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmeti alamayan ve bu nedenle GSS primini kendisi ödemek zorunda kalan kişileri ifade ediyor.

Teklif metni borcun neden ödenmediğine bakmıyor. Gelir testine hiç girmemiş olanlarla gelir testine girdiği hâlde primini ödeyemeyenler arasında bir ayrım yapılmıyor. Buna karşılık 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki sigortalıların, yani SSK'lı, Bağ-Kur'lu ve memurların prim borçları ile işveren borçları düzenlemenin dışında tutuluyor.

Neden 2017 öncesi?

Tarih sınırının 1 Ocak 2017 olarak belirlenmesinin arkasında, 2017 yılında 6824 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik bulunuyor. Bu değişiklikle (g) bendi kapsamındaki sigortalılar için prime esas kazanç tek bir tutara bağlanmıştı. Öncesinde ise borçlar, gelir testinin sonucuna göre değişen ve çoğu zaman daha yüksek olan tutarlar üzerinden tahakkuk ediyordu. SGK alacaklarında uygulanan 10 yıllık zaman aşımı süresi de dikkate alınarak, tahsil kabiliyeti büyük ölçüde kalmamış bu eski borçların tamamen silinmesi öngörülüyor.

Başvuru yapmak gerekecek mi?

Teklif metninde herhangi bir başvuru şartı yer almıyor. Madde tahsilden vazgeçmeyi doğrudan hükme bağlıyor ve borçluya bir işlem yükümlülüğü getirmiyor. Yani kanun yürürlüğe girdiğinde, kapsamdaki borçların sistemden kendiliğinden düşmesi bekleniyor. Bununla birlikte devam eden icra takiplerinin ve daha önce yapılandırılıp taksitleri süren borçların nasıl işlem göreceği madde metninden net olarak anlaşılmıyor; bu konuda SGK'nın ayrıca bir uygulama düzenlemesi yapması gerekebilir.

Daha önce ödenen primler geri verilecek mi?

Hayır. Teklif bu konuda tereddüde yer bırakmıyor. Düzenlemenin yayımlandığı tarihe kadar aynı dönem için ödenmiş primler iade edilmeyecek ve başka borçlara mahsup da edilmeyecek. Bu durum, eski borcunu kendi imkânlarıyla ya da yapılandırma kapsamında kapatmış olanlar ile hiç ödememiş olanlar arasında sonuç farkı doğuruyor. Borcunu ödemiş olan vatandaşın herhangi bir iade talebinde bulunması mümkün olmayacak.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

GSS borçlarını silen madde için teklifte özel bir yürürlük tarihi belirlenmedi. Bu nedenle düzenleme, Meclis'ten geçip Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girecek. 15 maddeden oluşan torba teklifin önce ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından Genel Kurul'a gelmesi bekleniyor. Teklifte enerji mevzuatına ilişkin ve Anayasa Mahkemesi'nin 10 Aralık 2026'ya kadar süre tanıdığı düzenlemeler de bulunduğundan, metnin bu tarihten önce yasalaşması amaçlanıyor.

Teklifte başka neler var?

Aynı kanun teklifinde ilave istihdam teşvikinin 31 Aralık 2028'e kadar uzatılması, çırak ve stajyer öğrencilere ödenen ücretlere yönelik devlet katkısının süresinin genişletilmesi ve kamu üniversitesi hastanelerinin SGK'ya olan bazı yükümlülüklerine ilişkin hükümler de yer alıyor. GSS borcu bulunan vatandaşların ise yasalaşma sürecini takip etmesi ve kanun yürürlüğe girdikten sonra e-Devlet üzerinden borç durumlarını kontrol etmesi öneriliyor.