Askerlikte Geçen Yıpranma Payı İkramiyeye Ekleniyor mu? Eksik Ödemeye Dikkat

· Güncelleme:

TSK'dan ayrılıp memur olarak emekli olanların fiili hizmet süresi zammı ikramiye hesabında unutulabiliyor. Fiili hizmet zammı nedir, hangi işlemlerde sayılır, eksik ödenen ikramiye geriye dönük nasıl istenir?

Askerlikte Geçen Yıpranma Payı İkramiyeye Ekleniyor mu? Eksik Ödemeye Dikkat

Silahlı kuvvetlerde bir süre görev yaptıktan sonra ayrılıp başka bir kamu kurumunda memur olarak çalışmaya devam eden ve buradan emekli olan binlerce kişiyi ilgilendiren önemli bir ayrıntı gündemde. Askerlikte geçen yıllar için kazanılan fiili hizmet süresi zammı, yani halk arasındaki adıyla yıpranma payı, emekli ikramiyesi ve aylık hesabında bazen dikkate alınmıyor. Bu durum, emeklinin hakkı olan ikramiyenin bir kısmını alamaması anlamına geliyor.

Memurlar.net'e başvuran bir okurun durumu, sorunun nasıl ortaya çıktığını açık biçimde gösteriyor.

Askerlikte Geçen Yıpranma Payı İkramiyeye Ekleniyor mu? Eksik Ödemeye Dikkat

Örnek olay: 25 yıl mı, 28 yıl 9 ay mı?

Okur, 1998'de Türk Silahlı Kuvvetleri'nde astsubay olarak göreve başlamış, 2013'te istifa ederek ayrılmış. 2013-2016 arasında sigortalı çalışması olmamış. 2016'da 4/C kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı'nda yeniden göreve başlamış ve Ekim 2026'da emekli olmuş. HİTAP kayıtlarında toplam hizmeti 25 yıl 2 ay görünüyor ve emekli ikramiyesi de bu süre üzerinden ödenmiş. TSK'dan ayrılırken ayrıca ikramiye almamış.

Oysa okurun TSK'daki 15 yıllık hizmeti için her yıla 3 ay fiili hizmet süresi zammı hesaplandığında bu süre 3 yıl 9 aya ulaşıyor. TSK'daki 15 yıl, 3 yıl 9 aylık zam ve MEB'deki yaklaşık 10 yıl birlikte değerlendirildiğinde, emeklilik işlemlerinin 28 yıl 9 ay üzerinden yapılması gerekiyor. HİTAP'ta görünen süre ise bu zammı içermiyor.

Fiili hizmet süresi zammı nedir?

Fiili hizmet süresi zammı, tehlikeli ya da memuru bedenen ve ruhen yıpratan mesleklerde çalışanların emeklilik için gereken hizmet yılını daha erken doldurmasını sağlayan yasal bir düzenleme. Hangi mesleğin ne kadar zam alacağı, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 32. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde belirleniyor. Kazanılan bu süreler fiili çalışma sürelerine ekleniyor ve fiilen çalışılmış gibi kabul ediliyor. Ancak memurun intibak işlemlerinde dikkate alınmıyor.

Hangi işlemlerde hesaba katılıyor?

  • Emeklilik için gereken hizmet süresinin tamamlanmasında
  • Emekli aylığı hesabındaki hizmet süresinde
  • Emekli ikramiyesi hesabındaki hizmet süresinde
  • 1 Ekim 2008'den önce çalışmaya başlayanlarda hizmet birleştirmede
  • 1 Ekim 2008'den sonra başlayanlarda fiili hizmetlere eklenerek hizmet yılının hesabında
  • Emeklilik yaşının daha erken doldurulmasında

Yaş indirimi iki kanunda farklı

5434 sayılı Kanun'a tabi olanlarda kazanılan sürenin tamamı emeklilik yaşından (kadınlarda 58, erkeklerde 60) düşülüyor. 5510 sayılı Kanun'a tabi olanlarda ise istisnalar dışında kazanılan sürenin yarısı yaştan indiriliyor ve bu indirim 3 yılı geçemiyor. 1 Ekim 2008'den önce memuriyet hizmeti olanlar için ise 5434 sayılı Kanun'un 33. maddesindeki "Fiili hizmet müddeti zamları, emeklilik muamelelerinde fiili hizmet sayılır" hükmü uygulanmaya devam ediyor.

İkramiyeye dahil edilmeli mi?

Memurlar.net emeklilik editörünün değerlendirmesine göre yanıt evet. Fiili hizmet süresi zammının tamamı, 5434 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca her tam hizmet yılı için hesaplanan emekli ikramiyesinin hizmet yılına dahil edilmeli. Yani örnekteki okurun ikramiyesinin 25 değil, 28 tam yıl üzerinden hesaplanması gerekiyor.

Eksik ödenen ikramiye geri alınabilir mi?

Evet. SGK fiili hizmet zammını hesaba katmadan ikramiye ödediyse aradaki fark geriye dönük olarak talep edilebiliyor. İkramiye hesabı emekli aylığının bağlanmasına dayandığı için aylığın da zam eklenerek güncellenmesi gerekiyor. Bunun için önce dava açmak gerekmiyor; hem ikramiye farkının ödenmesi hem de aylığın güncellenmesi için SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı'na (Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/Ankara) yazılı başvuru yapılması öneriliyor. Kurumdan olumsuz yanıt gelirse yargı yoluna gidilebiliyor.

Kimler kontrol etmeli?

Askerlik, emniyet, MİT, gümrük muhafaza gibi fiili hizmet zammı alan kadrolarda bir dönem çalışıp sonradan farklı kurumlardan emekli olan herkesin HİTAP dökümünü kontrol etmesi faydalı olacaktır. e-Devlet'teki hizmet dökümünde fiili hizmet zammının ayrıca gösterilip gösterilmediğine bakmak, olası bir eksikliği erken fark etmeyi sağlıyor. Unutulan birkaç yıllık süre, ikramiyede on binlerce liralık farka yol açabiliyor.