Bir Günün Farkı 17 Yıl Olamaz! 1999 Sonrası Sigortalılardan Kademe Çağrısı

EMADDER, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik talebini yineledi. Düzenleme Meclis'ten geçti mi, 1999-2008 girişlileri ne bekliyor?

Bir Günün Farkı 17 Yıl Olamaz! 1999 Sonrası Sigortalılardan Kademe Çağrısı

EYT düzenlemesinin ardından en büyük beklentilerden biri haline gelen kademeli emeklilik talebi yeniden gündemde. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), İstanbul'da düzenlediği basın toplantısıyla 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan milyonlarca çalışan adına çağrısını yineledi. Dernek Genel Başkanı Mihriban Uğurlu'nun sözleri toplantının özeti oldu: "Bir günün farkı 17 yıl olamaz!"

Uğurlu, 8 Eylül 1999 sınırının hemen sonrasında sigortalı olan çalışanların sadece bir günlük fark nedeniyle 17 ila 20 yıl daha fazla çalışmak zorunda bırakıldığını söyledi.

Bir Günün Farkı 17 Yıl Olamaz! 1999 Sonrası Sigortalılardan Kademe Çağrısı

"EYT'ye karşı değiliz, adil geçiş istiyoruz"

EYT düzenlemesine karşı olmadıklarını vurgulayan Uğurlu, "Bizim itirazımız, bir kesimin mağduriyeti giderilirken hemen arkasında milyonlarca insanın yeni bir mağduriyetin içine bırakılmasıdır" dedi. Derneğin talebi, ilk sigortalılık tarihi ve prim koşullarına göre kademeli, adil bir geçiş düzenlemesi yapılması. Uğurlu, "Biz borçlu değiliz, alacaklıyız! Alacağımızın adı adalettir!" diyerek siyasi partilere "EYT için gösterilen siyasi kararlılık neden kademeli emeklilik için de gösterilmesin?" sorusunu yöneltti. Derneğin 21 ilde örgütlendiğini ve mücadeleyi Türkiye genelinde sürdürdüklerini de ekledi.

Sorun nereden kaynaklanıyor?

1999'da yapılan sosyal güvenlik reformuyla emeklilik için yaş şartı getirildi. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar EYT düzenlemesiyle yaş şartına takılmadan emekli olabildi. Ancak bu tarihten bir gün sonra bile sigorta girişi olan çalışan için kurallar tamamen değişiyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında SSK'lı olarak çalışmaya başlayanlarda emeklilik için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7 bin prim günü şartı aranıyor.

Bu durumda örneğin 1999'un eylül ayında 18 yaşında işe başlayan bir kadın, prim gününü 40'lı yaşlarda doldursa bile emekli olabilmek için 58 yaşını beklemek zorunda. Birkaç gün önce sigortalı olan meslektaşı ise yıllar önce emekli olmuş durumda. Derneğin "bir gün, 17 yıl" vurgusu bu farktan kaynaklanıyor.

Kademeli emeklilik Meclis'ten geçti mi?

Kademeli emeklilikle ilgili sosyal medyada sık sık "yasalaştı" iddiaları dolaşsa da şu an itibarıyla Meclis'ten geçmiş ya da yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor. Konuyla ilgili muhalefet partilerinin verdiği çeşitli kanun teklifleri olsa da bunlar yasalaşmadı. EMADDER yönetiminin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir görüşme yaptığı ve taleplerini bakanlık yetkililerine ilettiği biliniyor. Ancak hükümet cephesinden kademeli emekliliğe ilişkin resmi bir takvim açıklanmış değil.

Kademeli emeklilik ne anlama geliyor?

Kademeli emeklilik, yaş şartının sigorta giriş tarihine göre aşamalı olarak belirlenmesini öngören bir model. Bu modelde 1999 sınırına yakın tarihlerde işe girenler için yaş şartı daha düşük tutulup sigorta girişi ilerledikçe yaş şartının kademeli olarak artırılması amaçlanıyor. Böylece bir günlük fark nedeniyle oluşan keskin uçurumun yumuşatılması hedefleniyor. Taraftarları, bu modelin hem adaleti sağlayacağını hem de tek seferde büyük bir emekli dalgası yaratmayacağı için bütçeye EYT kadar yük getirmeyeceğini savunuyor.

Hükümetin gündeminde ne var?

Hükümetin şu anki öncelikli çalışması, mevcut emeklilere yönelik iyileştirme. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emeklilere yönelik düzenlemenin aralıkta tamamlanacağını ve prim günü ile yaşa göre farklılaşacağını açıkladı. Kademeli emeklilik ise maliyeti ve sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli dengesi gerekçesiyle şimdilik bu paketin dışında görünüyor. 1999-2008 arası sigortalıların, resmi bir açıklama yapılmadan sosyal medyadaki "çıktı, çıkacak" haberlerine itibar etmemesi ve kendi emeklilik tarihlerini e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünden takip etmesi öneriliyor.

Bu süreçte eksik prim günü olanların, doğum ya da askerlik borçlanması gibi imkânlarla prim günlerini tamamlaması da gündemde. Borçlanma tutarları asgari ücrete bağlı olduğundan, 31 Aralık'a kadar yapılan başvurular 2026 ücreti üzerinden hesaplanıyor ve ocak zammından önce başvurmak önemli bir tasarruf sağlıyor.