Emekliler Derneği'nden Hükümete 5 Talep! 'İntibak Olmadan Aylık Düzelmez'

Türkiye Emekliler Derneği, emekli aylıklarında intibak, yüzde 70 bağlama oranı, ek ödemenin yüzde 10'a çıkarılması, fatura ve kira desteği talep etti.

Emekliler Derneği'nden Hükümete 5 Talep! 'İntibak Olmadan Aylık Düzelmez'

Emekli aylıklarında iyileştirme için Ankara'da teknik çalışmalar sürerken, emeklilerin en köklü örgütlerinden Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) hükümete net bir mesaj gönderdi. 126 şube başkanının katılımıyla yapılan Başkanlar Kurulu toplantısının ardından yayımlanan sonuç bildirisinde "İntibak yapılmadan emekli aylıkları düzeltilemez" denildi. Dernek, aylık hesaplama sisteminin baştan değiştirilmesini, aylık bağlama oranının alt sınırının yüzde 70'e çıkarılmasını ve emekli aylıklarının asgari ücretin altında kalmamasını talep etti. Bildiride ayrıca emeklilere kira, doğal gaz, elektrik ve su desteği verilmesi de istendi.

Emekliler Derneği'nden Hükümete 5 Talep! 'İntibak Olmadan Aylık Düzelmez'

"Fazla prim ödeyen karşılığını alamıyor"

Bildiride, yüksek enflasyon ve kira ödemelerinin emeklilerin en büyük sorunu olduğuna dikkat çekildi. Mevcut aylık hesaplama sistemi nedeniyle emekli aylıklarının giderek küçüldüğü vurgulanan bildiride, sosyal güvenlik sisteminde eşitlik ilkesinin gözetilmediği, fazla prim ödeyenlerin bunun karşılığını tam olarak alamadığı ifade edildi. Prim kazancı ve prim gün sayısıyla aylık arasındaki bağın koptuğu, en düşük aylık uygulamasının da sistemin dengesini bozduğu belirtildi.

Sorunun kaynağı 2000 sonrası hesaplama

TÜED'e göre sorunun temel kaynağı 2000 sonrası uygulanan aylık hesaplama yöntemleri. Bildiride, emekli aylıkları arasında denge kurulamadığı ve farklı emekli gruplarının ortaya çıktığı vurgulandı. Dernek, güncelleme katsayısı yerine gösterge sistemine geçilmesini ve gösterge aralıklarına göre aylık bağlama oranlarının yeniden belirlenmesini önerdi. 2000 öncesinde olduğu gibi aylık bağlama oranının alt sınırının yüzde 70 olması, prim gün sayısına göre oranların dengeli şekilde yeniden belirlenmesi istendi.

"İntibak dışındaki seçenekler yetersiz kalır"

Bildiride, Cumhurbaşkanı'nın açıklamalarının ardından emekli aylıklarında iyileştirmeye yönelik teknik çalışmaların sürdüğü, ancak nasıl bir düzenleme yapılacağına dair henüz net bilgi bulunmadığı hatırlatıldı. Prim kazancı, prim gün sayısı ve yaş gibi kriterlerin değerlendirileceğinin ifade edildiği bu süreçte dernek, intibak dışındaki seçeneklerin sorunu tam olarak çözemeyeceği görüşünü paylaştı. "Hükümete çağrımız şudur: İntibak yapılmadan emekli aylıkları düzeltilemez ve eşitlik sağlanamaz" ifadesine yer verilen bildiride, 4447 ve 5510 sayılı kanunların sistemin özü olan eşitliği sağlayamadığı da öne sürüldü.

Emeklilerin 5 somut talebi

Başkanlar Kurulu toplantısında emeklilerin talepleri şu başlıklar altında özetlendi:

Emeklilik hukukunda iyileştirme: Kök aylıkların düşük kalması ve altı ayda bir yapılan TÜFE artışlarının emeklileri yoksullaştırdığı belirtilerek kalıcı düzenleme istendi.
Vergi iadesi karşılığı ek ödeme yüzde 10'a çıkarılsın: Emeklilerin harcamalarında yüksek oranda vergi ödediği hatırlatılarak, vergi iadesi karşılığı yapılan yüzde 4-5'lik ek ödemenin yüzde 10'a yükseltilmesi talep edildi.
Sağlıkta katkı payı muafiyeti: Randevu sorununun emeklilerin en önemli sorunlarından biri haline geldiği vurgulanarak, muayene ve ilaçtaki katkı paylarından emeklilerin muaf tutulması istendi.
Fatura desteği: Konut giderlerinin ağırlaştığı belirtilerek emeklilere doğal gaz, elektrik ve su desteği sağlanması talep edildi.
Kira desteği: Evi olmayan emeklilere kira yardımı yapılması istendi.

İntibak nedir, neden isteniyor?

İntibak, farklı dönemlerde ve farklı hesaplama yöntemleriyle emekli olmuş kişilerin aylıkları arasındaki dengesizliğin giderilmesi için aylıkların ortak bir sisteme göre yeniden hesaplanması anlamına geliyor. Emekliler, aynı prim gün sayısı ve benzer kazançla çalışmış iki kişinin, sadece emekli oldukları yıl farklı olduğu için çok farklı aylık alabildiğini dile getiriyor. Özellikle 2000 ve 2008 yıllarında yapılan değişikliklerle aylık bağlama oranlarının düşürülmesi, sonraki dönemlerde emekli olanların aylıklarını görece azalttı. TÜED, bu farkların ancak kapsamlı bir intibak düzenlemesiyle kapatılabileceğini savunuyor.

Ocak zammı öncesi kritik dönem

Dernek açıklaması, emeklilerin ocak ayı zammının şekillendiği döneme denk geldi. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammı temmuz-aralık dönemindeki altı aylık enflasyona göre belirlenecek. Bunun yanında hükümet kanadından gelen açıklamalar, en düşük aylık ve prim günü esaslı yeni bir iyileştirme formülünün masada olduğunu gösteriyor. Ancak düzenlemenin kapsamı ve tutarı henüz netleşmiş değil. TÜED bildirisinde de vurgulandığı gibi, emekliler kalıcı ve adil bir çözüm beklerken, gözler aralık sonunda açıklanacak kararlarda olacak.

Bildiride son olarak emeklilerin millî gelirden en az pay alan kesim haline geldiği belirtildi ve sosyal devlet ile sosyal güvenliğin birbirini tamamlayan temel güvenceler olarak görülmesi gerektiği vurgulandı.