Görevde Yükselme Sınavını Kazanan Memura Kötü Haber! Vekalet Talebi Reddedildi

· Güncelleme:

Kamu Denetçiliği Kurumu, görevde yükselme sınavında başarılı olmanın memura boş kadroya vekaleten atanma hakkı vermediğine hükmetti. 657 sayılı Kanun'un 86. maddesi ne diyor?

Görevde Yükselme Sınavını Kazanan Memura Kötü Haber! Vekalet Talebi Reddedildi

Görevde yükselme sınavını kazanıp boş bir kadroya atanmayı bekleyen memurları yakından ilgilendiren bir karar çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), görevde yükselme sınavında başarılı olmanın memura boş bir kadroya vekaleten görevlendirilme hakkı vermediğine hükmetti. Kurum, 4 Kasım 2026 tarihli kararında Milli Eğitim Bakanlığı personelinin vekalet talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık görmedi ve başvuruyu reddetti. Bakanlığa ise yalnızca başvuru yollarını göstermediği için öneride bulundu.

Karar, sınavda başarılı olduğu hâlde puanı asaleten atamaya yetmeyen ve bu nedenle vekaleten görev bekleyen binlerce kamu görevlisi için emsal niteliği taşıyor.

Görevde Yükselme Sınavını Kazanan Memura Kötü Haber! Vekalet Talebi Reddedildi

Olay nasıl gelişti?

Başvuran memur, bir il milli eğitim müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni (VHKİ) olarak çalışıyor. Bir mesleki ve teknik Anadolu lisesindeki boş sayman kadrosuna, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86 ve 175'inci maddeleri kapsamında vekaleten görevlendirilmek için talepte bulundu. Talebine dayanak olarak da 2023 yılında yapılan Görevde Yükselme Sınavı'nda sayman alanında 66,667 puanla başarılı olduğunu gösteren belgeyi sundu. Talebin reddedilmesi üzerine 10 Eylül 2026'da KDK'ya başvurdu.

Bakanlık ne savundu?

Milli Eğitim Bakanlığı, 15 Ekim 2026 tarihli yazısında sınavın ardından yapılan atamaların puan üstünlüğü ve tercihlere göre tamamlandığını bildirdi. Bakanlığa göre sınavda yalnızca başarılı olan personele vekalet verileceğine dair bir düzenleme bulunmuyor. Bakanlık ayrıca boş kadro üzerinde takdir hakkı olduğunu, aynı ilde vekalet şartlarını taşıyan başka personelin de bulunduğunu ve hizmet yılı, kıdem, sicil ve ceza durumu gibi objektif ölçütler gözetilmeden değerlendirme yapılamayacağını belirtti. Merkez saymanlık statüsündeki boş eğitim kurumlarının işlerinin esas olarak aynı ildeki asil döner sermaye saymanlarınca yürütüldüğünü de ekledi.

86. madde vekaleti zorunlu kılıyor mu?

KDK'nın yanıtı net: Hayır. Kurum, 657 sayılı Kanun'un 86'ncı maddesinde boş kadrolara ait görevlerin "lüzum görüldüğü takdirde" memurlara vekaleten gördürülebileceğinin düzenlendiğini hatırlattı. Buradan hareketle, boş bulunan her kadroya mutlaka vekaleten atama yapılması yönünde idareye bir yükümlülük getirilmediği sonucuna vardı. İdare; hizmetin niteliğini, personel ihtiyacını ve kurumsal işleyişi gözeterek vekalet görevlendirmesi yapıp yapmayacağına kendisi karar verebiliyor.

Aynı maddeye göre mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması hâlinde memurlar arasından vekalet aylığıyla atama yapılabiliyor. Kanunun 175'inci maddesi ise vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin, asilde aranan şartları taşımasını zorunlu tutuyor.

Sayman kadrosu sınava tabi

KDK, Milli Eğitim Bakanlığı'nın görevde yükselme yönetmeliğine göre sayman kadrosunun sınava tabi kadrolar arasında yer aldığına dikkat çekti. Bu nedenle kadroya asaleten atanmanın mevzuattaki usul ve şartlara bağlı olduğunu, yönetmeliğin 21'inci maddesine göre atamaların başarı sıralaması ve puan üstünlüğü esasına göre, tercihler dikkate alınarak yapıldığını belirtti. Kurum, 657 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinde yer alan kariyer ve liyakat ilkelerinin bu tür personel işlemlerinde gözetilmesinin zorunlu olduğunu da vurguladı.

Takdir yetkisi sınırsız değil

KDK kararında idarenin takdir yetkisinin mutlak olmadığının da altını çizdi: "İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır." Ancak somut olayda bu sınırların aşıldığına dair bir tespit yapılmadı ve karar, "başvuranın vekaleten atanma talebinin reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı" sonucuyla bağlandı.

Memurlar için ne anlama geliyor?

Karar, görevde yükselme sınavını kazanan ancak puanı atamaya yetmeyen memurların, sınav belgesini tek başına bir vekalet hakkı olarak kullanamayacağını gösteriyor. Vekalet görevlendirmesinde idare; kıdem, hizmet süresi, disiplin durumu ve hizmet ihtiyacı gibi ölçütleri birlikte değerlendirebiliyor. Benzer bir talebi reddedilen memurların ise ret işlemine karşı yasal süre içinde idari yargıya başvurma hakkı bulunuyor. KDK'nın Bakanlığa yaptığı öneri de tam olarak bu noktaya ilişkin: İdarelerin ret yazılarında başvuru yollarını ve sürelerini açıkça göstermesi gerekiyor.

Uzmanlar, vekalet talebinde bulunacak memurların asilde aranan şartları taşıyıp taşımadığını, kurumda aynı şartlara sahip başka personel bulunup bulunmadığını ve kadronun gerçekten vekaletle doldurulma ihtiyacı olup olmadığını önceden araştırmasını öneriyor.