Kartla Ödemeye Komisyon İsteyen Esnafa Dikkat! Ödenen Fark Faiziyle Geri Alınıyor
Kredi kartıyla alışverişte "POS komisyonu" ya da "hizmet bedeli" adıyla ek ücret almak kanunen yasak. Ödediğiniz farkı Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak nasıl geri alabilirsiniz?
Marketten giyim mağazasına, oto servisten kuaföre kadar pek çok işletmede kredi kartıyla ödeme yapmak isteyen tüketiciler, son dönemde "komisyon", "POS bedeli" ya da "hizmet bedeli" adı altında ek ücret talebiyle karşılaşıyor. Bazı işletmeler bu farkı ödeme öncesinde müşteriye söylerken, bazıları hiçbir bilgilendirme yapmadan tutarı faturaya ekliyor. Oysa bu uygulama kanunen yasak ve ödenen fark geri alınabiliyor.
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 17'nci maddesi, üye iş yerlerinin kartla ödeme yapan müşteriye ek maliyet yüklemesini açıkça yasaklıyor. Aynı madde, iş yerlerinin kartla ödemeyi reddetmesini de engelliyor. Yani POS cihazı bulunan bir işletme, kartla ödeme yapmak isteyen müşteriden nakit ödeyen müşteriye göre daha yüksek bir tutar talep edemiyor.
Vatandaş tepkili: "Komisyonu bize ödetiyorlar"
Kredi kartıyla alışverişte sık sık ek ücret talebiyle karşılaştığını anlatan Yasemin Zorlu, marketten giyime kadar birçok sektörde tüketicilerden komisyon adı altında ilave ödeme alındığını söyledi. Alışverişlerin büyük bölümünün artık dijital ortamda ve kartla yapıldığını hatırlatan Zorlu, "Esnaf, bankaya ödemek istemediği komisyonu müşterinin karşılaması gerektiğini söylüyor. Oysa tüketiciler olarak böyle bir ek ödeme yapmak zorunda değiliz" dedi.
TÜKONFED: Paranız faiziyle iade edilmeli
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü, kartla yapılan ödemelerde "POS komisyonu", "hizmet bedeli", "vergi" ya da benzer adlar altında ek ücret istenmesinin hukuka aykırı olduğunu vurguladı. Uygulamanın hem kanuna hem ticari ahlaka hem de tüketici haklarına aykırı olduğunu belirten Güllü, haksız şekilde tahsil edilen ücretlerin faiziyle birlikte tüketicilere iade edilmesi gerektiğini söyledi.
Ödenen fark nasıl geri alınır?
Ek ücret ödemek zorunda kalan tüketiciler, alışverişe ait fiş, fatura ya da ödeme belgesiyle Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak ödedikleri farkın iadesini talep edebiliyor. Başvuru e-Devlet üzerinden "Tüketici Bilgi Sistemi" ekranından çevrim içi olarak ya da bulunulan il veya ilçedeki Tüketici Hakem Heyeti'ne bizzat yapılabiliyor. Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru ücretsiz; avukat tutma zorunluluğu da bulunmuyor.
Başvurunun güçlü olması için ek ücretin fiş ya da ekstre üzerinde görünür olması büyük önem taşıyor. Bu nedenle ödemeden önce tutarı kontrol etmek, fişi mutlaka almak ve saklamak gerekiyor. İşletmenin ek ücret talebini sözlü olarak yapması hâlinde, kartla çekilen tutarla etiket fiyatı arasındaki farkı gösteren belgeler de delil olarak kullanılabiliyor.
İşletmenin POS cihazı elinden alınabilir
Avukat Kaan Bayramzade, kredi kartına ek ücret yansıtan işletmelerin bankalarla yaptıkları üye iş yeri sözleşmelerinin feshedilebileceğini ve bu işletmelerin bir yıl boyunca başka bir bankayla yeni POS sözleşmesi yapamayabileceğini söyledi. Bayramzade, Ticaret Bakanlığı'nın da uygulamayı haksız ticari uygulama kapsamında değerlendirerek işletmelere idari para cezası verebileceğini hatırlattı. Özellikle ödeme öncesinde ek ücret konusunda hiçbir bilgilendirme yapılmamasının tüketicinin hukuki açıdan elini güçlendirdiğini belirten Bayramzade, "Tutarı kontrol edin, yasal haklarınızı kullanmaktan çekinmeyin" çağrısında bulundu.
Bankaya da şikâyet edilebilir
Tüketiciler, ek ücret talep eden işletmeyi POS cihazının ait olduğu bankaya da bildirebiliyor. Bankalar, üye iş yeri sözleşmesine aykırı davranan işletmeler hakkında inceleme başlatabiliyor. Ayrıca CİMER ve Ticaret Bakanlığı'nın şikâyet kanalları üzerinden de bildirimde bulunmak mümkün. Kart çekimi sırasında taksit seçeneği için ayrıca vade farkı istenmesi ise farklı bir durum; taksitli satışlarda vade farkının tüketiciye önceden açıkça bildirilmesi gerekiyor.
Uzmanlar, alışveriş öncesinde etiket fiyatı ile kasada istenen tutarın karşılaştırılmasını, "nakit öderseniz indirim yaparız" gibi tekliflerin de aslında kartla ödemeye ek ücret anlamına gelebileceğini hatırlatıyor.