Kredi Kartı Borcu Olanlar Dikkat! Maaşın Dörtte Birine Haciz Gelebilir
Kredi kartı borcu ödenmezse banka icra yoluyla maaşa haciz koyabiliyor ama kesinti sınırlı. Ne kadar kesilir, birden fazla haciz nasıl işler, borçlu ne yapmalı?
Kredi kartı borcu her geçen ay büyüyen milyonlarca kişinin en çok merak ettiği soru, bankanın maaşa el koyup koyamayacağı. Yanıt kısaca evet; borç ödenmez ve icra takibi kesinleşirse maaşa haciz konulabiliyor. Ancak bu, bankanın çalışanın bütün ücretine el koyabileceği anlamına gelmiyor. Kanun, maaşın haczedilebilecek kısmını açıkça sınırlıyor ve ücretin büyük bölümünü koruma altına alıyor.
İşte kredi kartı borcu nedeniyle maaş haczinin nasıl işlediği, ne kadar kesinti yapılabileceği ve birden fazla bankaya borcu olanları neyin beklediği...
Süreç nasıl başlıyor?
Kredi kartı borcu vadesinde ödenmediğinde banka önce gecikme faizi işletiyor ve borçluyu ihtarname ile uyarıyor. Borç ödenmemeye devam ederse kart kullanıma kapatılıyor ve dosya yasal takibe aktarılıyor. Banka, icra dairesi aracılığıyla takip başlatıyor ve borçluya ödeme emri gönderiliyor. Ödeme emrine süresi içinde itiraz edilmez ya da borç ödenmezse takip kesinleşiyor ve bu aşamadan sonra maaşa, banka hesaplarına ve diğer mal varlıklarına haciz uygulanabiliyor.
Maaşın ne kadarı kesilebilir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesine göre işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemiyor. Bu kural, çalışanın geçimini sağlayabilmesi için ücretin büyük bölümünü koruyor. Örneğin aylık 40 bin TL ücret alan ve İş Kanunu kapsamındaki bir çalışanın maaşından kredi kartı borcu nedeniyle yapılabilecek olağan haciz kesintisi 10 bin TL. Kalan 30 bin TL'lik bölüm bu haciz bakımından koruma altında kalıyor.
Asgari ücretle çalışan biri için hesaplamaya göre aylık 28 bin 75 TL'lik net ücretin dörtte biri, yani yaklaşık 7 bin 19 TL kesilebiliyor. İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi de maaş ve ücretlerin kısmen haczedilmesine ilişkin genel çerçeveyi çiziyor. Nafaka alacaklarında ise farklı ve daha geniş kesinti kuralları uygulanabiliyor. Haciz hesabında ücretin hangi kalemlerinin dikkate alınacağı da her dosyada somut duruma göre belirleniyor.
Birden fazla bankaya borcu olanlar ne olacak?
Bir kişinin farklı bankalara kredi kartı borcu bulunması ve her bankanın ayrı icra takibi başlatması mümkün. Ancak aynı maaş üzerine birden fazla haciz gelmesi, her alacaklının aynı anda ayrı ayrı kesinti yapacağı anlamına gelmiyor. İcra ve İflas Kanunu'na göre maaş hacizleri sıraya konuluyor. Genel kural olarak önceki sıradaki haczin kesintisi tamamlanmadan sonraki haciz için kesintiye geçilmiyor. Yani çalışanın maaşından her ay yine yalnızca dörtte birlik kesinti yapılıyor; borçlar sırayla kapatılıyor.
Haciz geldiğinde ne yapılmalı?
Ödeme emri tebliğ edildiğinde süreyi kaçırmamak çok önemli. Borcun tutarına veya faiz hesabına itirazı olanlar, kanuni süre içinde icra dairesine itiraz edebiliyor. Borcu kabul edenler ise bankayla görüşerek taksitlendirme ya da yapılandırma talep edebiliyor. Birçok banka, yasal takip aşamasında bile borçluyla ödeme planı üzerinde anlaşmaya açık. Uzlaşma sağlanırsa haciz kaldırılabiliyor ve icra masraflarının daha fazla artmasının önüne geçiliyor.
Borç büyümeden alınabilecek önlemler
Uzmanlar, kredi kartı borcunda asgari ödeme tutarının sürekli ödenmesinin borcu kapatmadığını, aksine faizle büyüttüğünü hatırlatıyor. Ödeme güçlüğü yaşayanların, borç takibe düşmeden bankasına başvurarak kart borcunu taksitli ihtiyaç kredisine dönüştürmesi ya da yapılandırma talep etmesi öneriliyor. Ayrıca gelir-gider dengesini gösteren basit bir aylık bütçe tablosu tutmak ve birden fazla kartı aynı anda limit sonuna kadar kullanmamak, icra kapısına gelmemek için en etkili yollar arasında.
Unutmamak gerekir ki icra takibine konu olan borçlar kredi notunu da olumsuz etkiliyor. Kredi notu düşen kişilerin ileride kredi, kart ya da taksitli alışveriş başvuruları reddedilebiliyor; borç kapansa bile kayıtlar bir süre sistemde görünmeye devam ediyor.