Ortaokul Mezunu Memur Yeşil Pasaport Alabilir mi? 4. Derece Yetmiyor

· Güncelleme:

Yeşil pasaport memurun aylık derecesine göre değil, atandığı kadronun derecesine göre veriliyor. Ortaokul mezunu memurun 4/9'da olması bile hususi pasaport hakkı doğurmuyor. İşte kanundaki şartlar.

Ortaokul Mezunu Memur Yeşil Pasaport Alabilir mi? 4. Derece Yetmiyor

Yurt dışına çıkışlarda pek çok ülkeye vizesiz ya da kolaylaştırılmış girişe imkan tanıyan yeşil pasaport, memurların en çok merak ettiği haklardan biri. Ancak bu belgenin kimlere verileceği konusunda yaygın bir yanlış bilinç bulunuyor. Pek çok memur, aylık derecesi yükseldikçe yeşil pasaport hakkı kazanacağını düşünüyor. Oysa kanun, belirleyici kriter olarak memurun aylık aldığı dereceyi değil, atandığı kadronun derecesini esas alıyor. Bu nedenle ortaokul mezunu bir memur, intibakı 4. derecenin 9. kademesinde olsa bile yeşil pasaport alamıyor.

Ortaokul Mezunu Memur Yeşil Pasaport Alabilir mi? 4. Derece Yetmiyor

Okur sorusu: 4/9'daki memur yeşil pasaport alır mı?

Konu, ortaokul mezunu olduğunu ve intibakının 4. derece 9. kademede bulunduğunu belirten bir memurun sorusu üzerine yeniden gündeme geldi. Memurlar.net emeklilik editörünün değerlendirmesine göre bu durumdaki bir memurun önünde iki ayrı engel bulunuyor: Biri doğrudan kanundan, diğeri ise öğrenim durumundan kaynaklanıyor. Her iki engel bir arada düşünüldüğünde, ortaokul mezunu memurların genel kural olarak yeşil pasaport alması mümkün olmuyor.

Kanun ne diyor?

Halk arasında yeşil pasaport olarak bilinen belgenin resmi adı "Hususi Damgalı Pasaport". Bu pasaport 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14'üncü maddesine göre düzenleniyor ve kimlere verileceği aynı maddenin (A) fıkrasında tek tek sayılıyor. Fıkradaki en kritik şart, memurun görev yaptığı süre içinde 1, 2 veya 3'üncü derece kadrolarda bulunmuş olması. Yani bir memurun aylık derecesinin 1, 2 ya da 3 olması yetmiyor; atandığı kadronun derecesinin bu seviyede olması gerekiyor. 4. derecenin 9. kademesinde bulunmak da tek başına bu hakkı doğurmuyor.

Kadro derecesi unvana göre belirleniyor

Memurların kadro dereceleri genel olarak görev unvanlarına göre belirleniyor. Örneğin şube müdürü ve üzeri unvanlar için 1. derece kadro öngörülürken, şef ve veri hazırlama kontrol işletmeni gibi unvanlar 3. derece kadroda yer alıyor. Teknisyen yardımcısı ve unvanı olmayan diğer memurlar ise yüksekokul mezunu olsalar bile 5. derece kadroda bulunuyor. Bu durum, yükseköğrenim mezunu olan pek çok memurun bile unvanlı bir kadroya atanmadan yeşil pasaport alamamasının nedeni.

Ortaokul mezunu için neden mümkün değil?

Memurların görev yaptıkları sınıfa ait 1, 2, 3 ve 4. derece kadrolara unvan bazında atanabilmesi için en az iki yıllık yükseköğrenim mezunu olma şartı aranıyor. Ortaokul mezunlarının bu kadrolara yükselme ya da atanma imkanı bulunmadığından, kanunun aradığı 1-3. derece kadroda bulunma şartını yerine getirmeleri de mümkün olmuyor. Sonuç olarak aylık derecesi ne kadar yükselirse yükselsin, ortaokul mezunu bir memur hususi damgalı pasaport için gerekli koşulu sağlayamıyor.

Yeşil pasaport isteyen memur ne yapmalı?

Uzmanlar, yeşil pasaport almak isteyen memurların önce kendi kadro derecelerini öğrenmelerini öneriyor. Kadro derecesi, aylık bordrodaki derece ve kademe bilgisinden farklı olabildiği için en doğru bilgi kurumun insan kaynakları ya da personel biriminden alınabiliyor. Öğrenimini tamamlayıp iki yıllık ya da dört yıllık bir yükseköğrenim diploması alan memurlar, unvanlı kadrolara atanmak için görevde yükselme sınavlarına katılabiliyor. 1, 2 veya 3. derece bir kadroya atanan memur, kanundaki diğer şartları da taşıyorsa yeşil pasaport için başvurabiliyor.

Hususi damgalı pasaport, sahibine birçok ülkeye vizesiz seyahat imkanı tanıdığı için yurt dışı seyahatlerinde ciddi bir kolaylık sağlıyor. Bu nedenle kadro derecesi ile aylık derecesi arasındaki farkın doğru anlaşılması, beklentilerin gerçekçi tutulması açısından büyük önem taşıyor. Aynı kural emekli memurlar için de geçerli: Görev yaptığı süre boyunca 1, 2 veya 3. derece bir kadroda hiç bulunmamış memur, emekli olduktan sonra da bu şartı sonradan tamamlayamıyor.