Yarı Zamanlı Çalışana Prim Günü Müjdesi! Haftada 12 Saate Yeni Formül

· Güncelleme:

Çalışma Bakanlığı'nın esnek çalışma reformunda haftada 10-12 saat çalışanların emeklilik için eksik kalan prim günlerini tamamlamasını kolaylaştıracak yeni model hazırlandı. Uzaktan çalışmaya da düzenleme geliyor.

Yarı Zamanlı Çalışana Prim Günü Müjdesi! Haftada 12 Saate Yeni Formül

Haftada yalnızca birkaç gün ya da günde birkaç saat çalıştığı için emeklilik hesabında prim günleri bir türlü tamamlanmayan milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir reform hazırlığı gündemde. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, değişen istihdam koşullarına uyum sağlamak ve farklı çalışma modellerini sosyal güvenlik sistemiyle bütünleştirmek için kapsamlı bir esnek çalışma paketi hazırladı. Üç yılı aşkın süredir üzerinde çalışılan ve Cumhurbaşkanlığı aşamasına kadar getirilen düzenleme, işçi sendikalarının çekinceleri nedeniyle henüz yasalaşma sürecine girmedi.

Paketin en dikkat çekici başlığı, yarı zamanlı çalışanların emeklilik için gerekli prim günlerini tamamlamasını kolaylaştıracak yeni prim modelleri.

Yarı Zamanlı Çalışana Prim Günü Müjdesi! Haftada 12 Saate Yeni Formül

Yarı zamanlı çalışanın sorunu ne?

Mevcut sistemde kısmi süreli çalışan bir kişi için SGK'ya yalnızca fiilen çalıştığı süreye karşılık gelen gün sayısı kadar prim bildiriliyor. Örneğin haftada 10-12 saat çalışan biri, ay boyunca işte olsa bile ancak birkaç günlük prim bildirimi alabiliyor. Bu durum, özellikle çocuk bakımı nedeniyle tam gün çalışamayan kadınların, okurken çalışan üniversite öğrencilerinin ve sağlık sorunları nedeniyle uzun mesai yapamayanların emeklilik için gereken prim gün sayısına ulaşmasını yıllarca geciktiriyor. Eksik günleri tamamlamak isteyenler ise isteğe bağlı sigorta ya da borçlanma gibi kendi cebinden ödeme gerektiren yollara başvurmak zorunda kalıyor.

Yeni formül ne öngörüyor?

Hazırlanan reformda, haftada 10-12 saat gibi sınırlı sürelerle çalışanların yaşadığı prim eksikliği sorununa karşı, çalışma süresinden bağımsız olarak belirli bir asgari kazanç üzerinden prim bildirimi yapılmasını sağlayacak formüller geliştirildi. Böylece kısmi süreli çalışanların ay içinde daha fazla prim günü kazanabilmesinin önü açılabilecek. SGK'nın teknik altyapısı da yeni modele uygun hâle getiriliyor; ancak prim hesaplama yönteminin ayrıntıları, primin işveren ve çalışan arasında nasıl paylaşılacağı henüz netleşmiş değil.

Uzaktan çalışanlara da düzenleme geliyor

Reform paketi uzaktan çalışma sistemindeki hukuki ve sosyal güvenlik sorunlarını da kapsıyor. Ev ortamında meydana gelen olayların hangi koşullarda iş kazası sayılacağı, işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ile internet ve benzeri giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin esasların netleştirilmesi hedefleniyor. Böylece iş yeri dışında çalışanların hak ve sorumlulukları daha açık bir yasal çerçeveye kavuşacak.

Kimler yararlanacak?

Düzenlemeyle özellikle üniversite öğrencilerinin, kadınların ve çeşitli nedenlerle tam zamanlı çalışamayan kişilerin istihdama katılımının artırılması amaçlanıyor. Belirli süreli iş sözleşmeleri, yarı zamanlı istihdam, deneme süreleri ve uzaktan çalışma uygulamalarını kapsayan değişikliklerle farklı ihtiyaçlara uygun çalışma seçeneklerinin yaygınlaşması planlanıyor. Emeklilik yaşını beklemesine rağmen prim günü eksik olan çalışanlar için de yeni modelin önemli bir fırsat yaratması bekleniyor.

Paket neden bekliyor?

Teknik hazırlıkları tamamlanan paketin yürürlüğe girmesinin önündeki temel engel, çalışma hayatının tarafları arasındaki görüş ayrılığı. İşveren sendikaları düzenlemelere olumlu yaklaşırken işçi sendikaları, yarı zamanlı istihdamın yaygınlaşmasının tam zamanlı ve güvenceli işleri azaltabileceği, sendikal örgütlenmeyi de zayıflatabileceği endişesini taşıyor. Bu nedenle henüz TBMM'ye sunulmayan paket üzerinde uzlaşma arayışı sürüyor.

Şu an eksik prim günü nasıl tamamlanıyor?

Reform yasalaşana kadar mevcut kurallar geçerli. Kısmi süreli çalışanlar, ay içindeki eksik günlerini isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek tamamlayabiliyor. Bunun için SGK'ya başvurmak ve her ay belirlenen prim tutarını ödemek gerekiyor. Askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanması gibi imkânlar da şartları taşıyanlar için prim gününü artırmanın yolları arasında yer alıyor. Uzmanlar, emeklilik planı yapan yarı zamanlı çalışanların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini düzenli kontrol etmelerini ve eksik günleri erken fark etmelerini öneriyor.

Yarı zamanlı çalışanlar için asgari kazanç üzerinden prim modelinin hangi şartlarla hayata geçeceği, paketin Meclis'e sunulmasıyla birlikte netlik kazanacak.