Boş Lojman Dışarıya Kiraya Verilebilir mi? Bakanlığın Cevabı Netleşti
Köy ilkokuluna ait boş lojmanın kiraya verilip verilemeyeceği sorusuna Milli Eğitim Bakanlığı 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nu işaret etti. Kanun ve KDK kararlarına göre lojmanlar yalnızca kamu personeline tahsis edilebiliyor.
Özellikle köylerde ve küçük yerleşim yerlerinde okulların yanında bulunan öğretmen lojmanları, yıllar içinde boş kalınca akıllara aynı soru geliyor: Kullanılmayan bu konutlar dışarıdan birine kiraya verilebilir mi? Bir valiliğin il milli eğitim müdürlüğü aracılığıyla Milli Eğitim Bakanlığı'na yönelttiği bu soru, Bakanlığın verdiği yanıt ve ilgili mevzuatla birlikte yeniden gündeme geldi. Mevzuat ve Kamu Denetçiliği Kurumu kararları birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan sonuç net: Kamu konutları yalnızca ilgili kurumun personeline tahsis edilebiliyor, üçüncü kişilere kiraya verilemiyor.
Valilik sordu, Bakanlık kanunu işaret etti
Bir valilik, 27 Mayıs 2014 tarihli yazıyla Milli Eğitim Bakanlığı'na başvurarak bir köy ilkokuluna ait lojmanın kiraya verilip verilemeyeceğini sordu. Bakanlık Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 31 Temmuz 2014 tarihli cevabında Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün 2005 tarihli yazısını da dikkate alarak değerlendirmesini paylaştı. Yanıtta kamu konutlarının mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, bu konutların tahsis, tahliye ve benzeri işlemlerinin 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu çerçevesinde yürütüldüğü hatırlatıldı. Bakanlık, lojmanın kiraya verilmesi talebinin bu kanun ve yönetmelik kapsamında değerlendirilmesinin uygun olacağını bildirdi.
2946 sayılı Kanun kimleri kapsıyor?
Kamu Konutları Kanunu'nun 2'nci maddesi oldukça geniş bir kapsam belirliyor. Genel bütçeli daireler, katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler ve bunların kurduğu birlikler ile döner sermayeli kuruluşlar kanunun kapsamında yer alıyor. İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları da bu kapsamda. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç olmak üzere özel kanunla ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan bankalar ve kamu kurumları da kanuna tabi. Kanun, bu kurumların inşa ettirdiği, satın aldığı ya da kiraladığı ve personelinin yararlanmasına ayırdığı konutları kapsıyor. Aynı maddede kiralama yoluyla konut temininin ancak zorunlu hallerde ve sınırlı olarak yapılabileceği de belirtiliyor.
Lojmanlar dört gruba ayrılıyor
Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 5'inci maddesi kamu konutlarını tahsis esasına göre dört gruba ayırıyor:
- Özel tahsisli konutlar: Temsil niteliği olan makam sahiplerine verilen konutlar.
- Görev tahsisli konutlar: Görevinin önemi, yetki ve sorumlulukları nedeniyle belirli unvanlara tahsis edilen konutlar.
- Sıra tahsisli konutlar: Personelin puan durumuna göre sırayla tahsis edilen konutlar.
- Hizmet tahsisli konutlar: İstasyon, hudut karakolu, gözlem ve inşaat alanı gibi yerleşim yerlerinden uzak noktalarda görev başında bulunması gereken personele ayrılan konutlar.
Konut tahsis edilen personelin kira bedeli doğrudan maaşından kesiliyor. Hizmet binalarının bir bölümü konut olarak ayrılmışsa, bu konutlar için de yönetmelik hükümleri uygulanıyor.
KDK'dan emsal karar
Uygulamada bazı kurumların personel talebi bulunmayan boş lojmanları üçüncü kişilere kiraladığı biliniyor. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), 2019 yılında verdiği bir kararda TCDD'ye ait lojmanların üçüncü kişilere kiraya verilmesini hakkaniyete aykırı buldu. Başvuru, Kahramanmaraş'ta lojman talepleri reddedilen iki tren personelinden gelmişti. Kurumun yazısına göre 33 konutun hiçbiri boş değildi ve bunların 20'si 1998-2016 yılları arasında üçüncü kişilere kiralanmıştı. KDK, lojmanların TCDD personeline tahsis edilmesini tavsiye etti. KDK kararları bağlayıcı olmasa da konuya yaklaşımı göstermesi açısından önem taşıyor.
Lojman bekleyen memur ne yapmalı?
Kurumunda boş lojman bulunduğu halde kendisine tahsis yapılmayan ya da lojmanların dışarıya kiralandığını düşünen memurlar, önce kurumlarına yazılı başvuruda bulunarak tahsis talebinde bulunabiliyor. Sıra tahsisli konutlarda puan hesabının doğru yapılıp yapılmadığını da kontrol etmek mümkün. Başvurunun reddedilmesi halinde KDK'ya şikayet ya da idari yargı yolu açık bulunuyor. Kurumların da boş kalan konutları kendi personeline duyurarak tahsis sürecini işletmesi, mevzuata uygun hareket etmenin en doğru yolu olarak görülüyor.