Günde 30 Ton Topluyorlar! Kilosu 300 Liraya Satılan Mantarla Çeyiz Alıyorlar
Adana'nın Feke ilçesinde sedir ormanlarında son 10 yılın en bereketli mantar sezonu yaşanıyor. Japonya'ya ihraç edilen mantar, köylülerin çeyizinden okul harçlığına kadar her şeye yetiyor.
Toroslar'ın yüksek kesimlerindeki sedir ormanları bu sonbahar adeta altın madenine döndü. Adana'nın Feke ilçesinde yağışlı geçen sonbaharın ardından sedir mantarında son 10 yılın en bereketli sezonlarından biri yaşanıyor. Feke Belediye Başkanı Cömert Özen'in verdiği bilgiye göre ilçede bu sezon günde yaklaşık 30 ton mantar toplanıyor. Kilosu 250 ile 300 lira arasında alıcı bulan mantar, kırsal mahallelerdeki ailelerin bütçesine ciddi katkı sağlıyor.
Sabah ezanıyla ormana çıkıyorlar
Bin 600 metre rakımdaki sedir ormanlarında sezon açılınca bölge halkı ellerinde tahta çubuklarla ormana akın ediyor. Sabahın erken saatlerinde, ezanla birlikte yola çıkan köylüler sedir ağaçlarının altında tek tek mantar arıyor. Mantar toplayanlar, gelecek yıllarda yeniden yetişebilmesi için mantarın köklerine zarar vermemeye özellikle dikkat ediyor. Bu özen, yörede kuşaktan kuşağa aktarılan bir gelenek.
Feke'den Japonya'ya 12 bin kilometre
Sedir mantarı Türkiye'de pek bilinmese de Japonya ve Güney Kore başta olmak üzere Uzak Doğu ülkelerinde büyük rağbet görüyor. Başkan Özen, Feke ile Japonya arasındaki yaklaşık 12 bin kilometrelik yolculuğa dikkat çekerek mantarın ilçe ekonomisinde güçlü bir yeri olduğunu söyledi. Özen, bu yıl ihracatta bazı sıkıntılar yaşandığını ancak Feke mantarının yine Toroslar'dan Japonya'ya ulaştığını, bereketli Çukurova'da da bolca tüketildiğini anlattı. Özen'in eşine çiçek yerine sedir mantarı hediye etmesi de yörede gülümsetti.
Fiyat 750 liradan 250 liraya indi
Mansurlu Mahallesi'nden mantar toplamaya gelen Hakan Avli, bu yılki bolluğun son 10 yıldır görülmediğini söyledi. Avli'nin aktardığına göre sezonun ilk günlerinde kilosu 750 liradan alıcı bulan mantarın fiyatı, bolluğun artmasıyla 250 liraya kadar geriledi. Avli, ihracatta kapalı, yani şapkası açılmamış mantarların tercih edildiğini, açılmış mantarların ise ikinci kalite olarak değerlendirildiğini belirtti.
Hesaplamaya göre günde 30 ton mantarın kilosu 250 liradan satılması halinde, ilçeye günlük 7,5 milyon liralık bir gelir girdiği ortaya çıkıyor. Fiyatın 300 lira olduğu günlerde bu rakam 9 milyon liraya yaklaşıyor. Küçük bir dağ ilçesi için bu, sezon boyunca ciddi bir ekonomik hareketlilik anlamına geliyor.
"Bu mantarla çeyizimi aldım"
Mantarın yöre halkı için anlamı yalnızca ekonomik değil. Yıllardır sedir mantarı toplayan Sendur Özen, "Ben bu mantarla çeyizimi, takılarımı aldım. Bu Feke'nin bir geçim kaynağıdır. Bu yıl ihracata çok fazla girmedi ama her eve katkı sağladı" diyerek mantarın kendisi için taşıdığı anlamı anlattı.
Ormana yalnızca yerel halk gelmiyor. Adana'dan mantar toplamak için Feke'ye gelen Aydın Özen, mantar toplamanın kendileri için hem spor hem de tatil olduğunu, doğayla iç içe vakit geçirdiklerini söyledi. 11 yaşındaki Azra Özen ise tatil döneminde topladığı mantarlarla kendi okul harçlığını çıkardığını gururla anlattı.
Kırsalda ormandan gelen gelir
Türkiye'nin dağ köylerinde ormandan elde edilen ürünler, uzun yıllardır aile bütçesinin önemli bir parçası. Kastamonu'dan Muğla'ya kadar birçok ilde kestane, ıhlamur, kekik, adaçayı, çam fıstığı ve farklı mantar türleri sezonluk gelir kaynağı olarak toplanıyor. Bu ürünlerin büyük bölümü odun dışı orman ürünü olarak sınıflandırılıyor ve toplama işi Orman Genel Müdürlüğü'nün belirlediği kurallar çerçevesinde yapılıyor. Özellikle ihracat potansiyeli olan ürünlerde, kooperatifleşme ve doğrudan satış kanallarının güçlendirilmesi, üreticinin eline geçen payı artırıyor. Feke'deki sedir mantarı örneği de iyi yönetilen bir doğal kaynağın küçük bir ilçeye nasıl can suyu olabileceğini gösteriyor. Yöre halkı, gelecek yıllarda da bolluğun sürmesi için ormanı korumanın en büyük sorumlulukları olduğunu vurguluyor.
Mantar toplarken dikkat
Uzmanlar, doğadan mantar toplamanın deneyim gerektirdiğini ve tanınmayan mantarların kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini hatırlatıyor. Her yıl sonbahar aylarında yabani mantar zehirlenmeleri yaşanıyor. Sedir mantarı gibi ekonomik değeri olan türlerin toplanmasında ise ormanın ve mantarın sürdürülebilirliği için köklere zarar vermeden, yalnızca olgunlaşmış mantarların toplanması öneriliyor.