Kastamonu'nun 150 Yıllık Tescilli Lezzeti Etli Ekmek! Sırrı Çiğ Kıymada
Coğrafi işaretli Kastamonu etli ekmeği evde tavada nasıl yapılır? Ustasının anlattığı sır, malzemeler ve adım adım yapılışı.
Kastamonu denince akla ilk gelen lezzetlerden biri, tescilli etli ekmeği. Kentte 150 yıldır aynı yöntemle hazırlanan bu yöresel yemek, coğrafi işaret belgesiyle adını Türkiye'nin dört bir yanına duyurdu. Kastamonu'ya gelen yerli ve yabancı turistlerin ilk aradığı tatlar arasında yer alan etli ekmek, Konya'nın ince uzun etli ekmeğinden de, lahmacundan da tamamen farklı bir lezzet sunuyor.
Farkı yaratan sır ise basit ama etkili: Kıyma kavrulmadan, çiğ olarak hamurun arasına yerleştiriliyor ve sacda ya da tavada hamurla birlikte pişiyor. Böylece etin suyu hamura işliyor, içi sulu, dışı çıtır bir ekmek ortaya çıkıyor. Bugün size evde, sıradan bir tavada kolayca yapabileceğiniz Kastamonu etli ekmeğinin tarifini veriyoruz.
Ustasından lezzetin sırrı
Kastamonulu etli ekmek ustası İsmet Mıstaçoğlu, yemeği diğer şehirlerdeki benzerlerinden ayıran özelliği şöyle anlatıyor: "Etli ekmeği kavrulmamış çiğ kıymadan yapıyoruz. Başka bölgelerde kıymayı kavurarak iç harcını yapıyorlar. Kastamonu yöresinde çiğ kıymadan yaptığımız için kıyma ağır ağır kızararak daha lezzetli oluyor. Kastamonu yöresinde etli ekmek dana kıymalı ve fazla yağlı oluyor." Usta, tarifi atalarından nasıl gördüyse hiçbir değişiklik yapmadan sürdürdüklerini de vurguluyor.
Hamuru için malzemeler
Hamur için: Yarım kilo un, 2 tatlı kaşığı tuz, aldığı kadar ılık su.
İç harcı için: Yarım kilo orta yağlı dana kıyma, 1 adet soğan, 1 tatlı kaşığı kırmızı toz biber, 1 tatlı kaşığı kimyon, 1 tatlı kaşığı karabiber, 1 tatlı kaşığı tuz, yarım çay bardağı su.
Pişirmek ve üzeri için: Bir miktar sıvı yağ ya da tereyağı.
Hamur nasıl hazırlanır?
Geniş bir kaba unu alın ve tuzu ekleyin. Ilık suyu azar azar ilave ederek kulak memesi yumuşaklığında, ele yapışmayan bir hamur yoğurun. Hamurun üzerini nemli bir bezle örtüp yaklaşık 20 dakika dinlendirin. Bu süre hamurun gevşemesini ve açarken yırtılmamasını sağlar.
İç harcın püf noktası
Hamur dinlenirken iç harcı hazırlayın. Soğanı rendeleyip suyunu iyice sıkın; böylece harç sulanmaz ve hamur pişerken yırtılmaz. Kıymayı bir kaba alın, rendelenmiş soğanı, kırmızı biber, kimyon, karabiber ve tuzu ekleyin. Yarım çay bardağı suyu yavaş yavaş ilave ederek harcı iyice yoğurun. Su, kıymanın hamurun içinde kurumadan, sulu ve yumuşak pişmesini sağlıyor. Unutmayın, Kastamonu usulünde kıyma kesinlikle kavrulmuyor.
Etli ekmek nasıl yapılır?
Dinlenen hamurdan mandalina ya da yumurta büyüklüğünde parçalar koparın. Her bezeyi unlanmış tezgâhta ne çok ince ne çok kalın olacak şekilde yuvarlak açın. Kıymalı harcı hamurun yarısına ince bir tabaka halinde yayın, diğer yarısını üzerine kapatarak yarım ay şekli verin ve kenarlarını hafifçe bastırın.
Tavanızı iyice ısıtın. Etli ekmeği tavaya alın ve altı hafifçe kızarınca çevirin. Diğer tarafı da kızarınca tekrar çevirip üzerine biraz yağ gezdirin, yağlı tarafı alta getirerek iyice kızarmasını bekleyin. İçindeki kıymanın pişmeyeceğinden endişe etmeyin; hamur kızarana kadar çiğ harç da hamurun içinde kendi buharıyla pişiyor.
Servis önerisi
Pişen etli ekmeklerin üzerine sıcakken tereyağı sürün. Üçgen dilimlere keserek sıcak sıcak servis edin. Yanına ayran, közlenmiş biber ya da ev yapımı turşu çok yakışır. Doyurucu yapısıyla kahvaltıda, öğle yemeğinde ya da çay saatinde sofraya gelebilir. Taş fırın ya da döküm tava kullanırsanız Kastamonu'daki fırınlardan çıkan lezzete daha da yaklaşırsınız. Afiyet olsun!
Saklama önerisi
Fazla yaptığınız etli ekmekleri soğuduktan sonra aralarına yağlı kâğıt koyarak buzdolabı poşetine yerleştirin ve dondurucuda saklayın. Yemeden önce çözdürmeden, ısıttığınız tavada iki tarafını birkaç dakika çevirmeniz yeterli; ilk günkü çıtırlığına kavuşur. Hamuru biraz daha ince açarak çocuklar için küçük porsiyonlar da hazırlayabilirsiniz.