Telefon Tarifesindeki '12 Ay' Oyununa Ceza! Bakanlık 35,9 Milyon Lira Kesti
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, '12 ay' diye satılan ama fiilen kısalan tarifelere, sürekli indirim vaadine ve yurt dışı yıldızlarına ceza verdi.
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, tüketicileri yanıltan reklamlara ve haksız ticari uygulamalara karşı yeni bir ceza kararı açıkladı. Kurulun 12 Kasım'daki toplantısında toplam 35,9 milyon liralık idari para cezası uygulanmasına karar verildi. Bu kararlar arasında, milyonlarca abonenin her gün karşılaştığı cep telefonu tarifelerindeki "12 ay" ifadesi de var. Kurul, bazı operatörlerin tarifelerini "12 ay" ya da "12 fatura dönemi" olarak tanıtmasına rağmen fiili taahhüt süresinin tüketicinin beklediğinden kısa olabildiğini tespit etti ve bu tanıtımlara durdurma cezası verdi.
141 dosya karara bağlandı, 119'unda durdurma cezası
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre Reklam Kurulu, son toplantısında görüşülen dosyalardan 141'ini karara bağladı. Bu dosyalardan 22'sinde incelenen tanıtımların mevzuata aykırı olmadığı değerlendirildi. Mevzuata aykırılık tespit edilen 119 dosyada ise durdurma cezası uygulandı. Tüketicileri yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalar için toplam 35,9 milyon lira para cezası kesildi. Toplantıda özellikle indirimli satış reklamlarının öne çıktığı belirtildi.
Telefon tarifesindeki "12 ay" oyunu
Kurulun incelemesinde, mobil telefon tarifelerinin "12 ay" veya "12 fatura dönemi" gibi ifadelerle tanıtıldığı ancak fiili taahhüt süresinin tüketicilerin makul beklentisini karşılamadığı belirlendi. Bakanlık açıklamasında, tüketicilerin abonelik başlangıcından itibaren bir yıl boyunca aynı tarifeden yararlanacakları beklentisiyle işlem yaptıkları, ancak fatura kesim tarihine bağlı olarak yalnızca 1 günlük kullanımın bile ayrı bir fatura dönemi sayılabildiği vurgulandı. Bu nedenle taahhüt süresinin fiilen bir aya yakın kısalabildiği tespit edildi. Tüketiciye sunulan süre algısı ile gerçek süre arasındaki farkın aldatıcı ve yanıltıcı olduğu değerlendirilerek ilgili tanıtımlar durduruldu.
Basit bir örnekle açıklamak gerekirse, ayın son günlerinde hat alan bir abonenin ilk fatura dönemi yalnızca birkaç günden oluşabiliyor. Bu kısa süre de 12 dönemden biri sayılınca, abonenin "bir yıl" sandığı indirimli tarife on bir ay ve birkaç güne inebiliyor.
"Her gün tüm ürünlerde indirim" reklamına 5 milyon lira
Kurulun gündemindeki bir diğer önemli dosya, sürekli indirim vaadiyle yapılan reklamlar oldu. Bir firmanın, mağazasındaki bütün ürünlerde tüm tüketicilere her gün yüksek oranlarda indirim uygulandığı yönünde reklamlar yayımladığı, ancak bu vaatleri gerçeğe uygun şekilde yerine getirdiğini ispatlayamadığı tespit edildi. Tüketicide sürekli ve yüksek oranlı indirim yapıldığı algısı yaratarak satın alma kararını etkileyen bu reklamların yanıltıcı olduğuna karar verilen firmaya 5 milyon lira ceza kesildi ve reklamları durduruldu.
Taksit bilgisi eksik verilen reklamlar durduruldu
Taksit imkânına ilişkin tanıtımlar da incelendi. Mevzuata göre taksit kısıtlamasına tabi ürünlerle taksit yapılabilen ürünler aynı alışverişte birlikte alınırsa, alışverişin tamamına taksit uygulanamıyor. Bir firmanın mağaza içi taksit tanıtımlarında bu bilgiye yer vermediği tespit edildi. Tüketicinin satın alma kararını etkileyebilecek bu eksik bilgilendirme nedeniyle ilgili reklamlara durdurma cezası verildi.
Yurt dışından gelen yıldızlara da ceza
E-ticarette ürün yorumları ve puanlamaları da Bakanlığın öncelikli denetim alanları arasında. Kurul, bir e-ticaret pazar yerinde çeşitli ürünlere yurt dışından yüksek sayıda yıldız ve puan verildiğini, ancak bu değerlendirmelerin yurt dışından yapıldığına dair tüketiciye bilgi sunulmadığını tespit etti. Ülkeler arasında tüketici memnuniyeti ve alışkanlıkların farklı olabileceği dikkate alınarak bu eksikliğin yanıltıcı olduğuna karar verildi ve haksız ticari uygulama kapsamında idari ceza uygulandı.
Tüketiciler ne yapmalı?
Yeni bir hat ya da tarife alırken taahhüt süresinin gün olarak ne zaman başlayıp ne zaman biteceğini sözleşmeden kontrol etmek, ilk fatura döneminin kaç gün süreceğini sormak önem taşıyor. İndirim kampanyalarında ise ürünün kampanya öncesi fiyatını takip etmek, taksitli alışverişlerde de sepetteki tüm ürünlere taksit uygulanıp uygulanmayacağını kasada teyit etmek gerekiyor. Yanıltıcı olduğunu düşündüğünüz reklamları Ticaret Bakanlığı'nın şikâyet kanallarına bildirebilirsiniz.